ਮੋਟਾਪੇ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੋਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਡਨੀ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬਚਪਨ ਦਾ ਇਹ ਮੋਟਾਪਾ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਤੱਕ ਬਣਿਆ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਡਨੀ ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਬਚਪਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਕਸਰ ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਮਸਤੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਬੱਚੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਚੁਸਤ ਅਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਬਦਲਦੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਅਤੇ ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਬੱਚੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮੋਟਾਪੇ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਅਕਸਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮੋਟਾਪੇ ਨੂੰ ਲੋਕ 'ਕਿਊਟ' ਜਾਂ 'ਚਬੀਨੈੱਸ' (ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਚਿਹਰਾ) ਮੰਨ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਵਧਦਾ ਭਾਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਡਨੀ (ਗੁਰਦਿਆਂ) 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਫੋਰਟਿਸ ਹਸਪਤਾਲ, ਸ਼ਾਲੀਮਾਰ ਬਾਗ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਤੇ ਪੀਡੀਆਟ੍ਰਿਕ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮੁਖੀ ਡਾ. ਵਿਵੇਕ ਜੈਨ ਤੋਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਬਚਪਨ ਦਾ ਮੋਟਾਪਾ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਡਨੀ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਮੋਟਾਪੇ ਅਤੇ ਕਿਡਨੀ ਦਾ ਕਨੈਕਸ਼ਨ
ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਵਾਧੂ ਦਬਾਅ: ਜਦੋਂ ਬੱਚੇ ਦਾ ਭਾਰ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਪੂਰੇ ਸਿਸਟਮ 'ਤੇ ਵਾਧੂ ਦਬਾਅ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਵਧਣ ਅਤੇ ਟਾਈਪ-2 ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਕਿਡਨੀ ਖ਼ਰਾਬ ਕਰਨ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜੜ੍ਹ ਹਨ।
ਕਿਡਨੀ ਦੀ ਦੁੱਗਣੀ ਮਿਹਨਤ: ਸਾਡੀ ਕਿਡਨੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕੰਮ ਖ਼ੂਨ ਨੂੰ ਫਿਲਟਰ ਕਰਕੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਗੰਦਗੀ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਹੈ। ਭਾਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਕਿਡਨੀ ਨੂੰ ਖ਼ੂਨ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਦੁੱਗਣੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਹਾਈਪਰਫਿਲਟਰੇਸ਼ਨ' ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਕਿਡਨੀ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧੂ ਕੰਮ (ਓਵਰਵਰਕ) ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਿਡਨੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਮੌਜੂਦ ਬਾਰੀਕ ਫਿਲਟਰ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੇਫ੍ਰੋਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ) ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
ਅੰਦਰੂਨੀ ਨੁਕਸਾਨ: ਮੋਟਾਪੇ ਕਾਰਨ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਅਜਿਹੇ ਹਾਰਮੋਨਲ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸੋਜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਡਨੀ ਦੇ ਟਿਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਬਚਪਨ ਦਾ ਇਹ ਮੋਟਾਪਾ ਵੱਡੇ ਹੋਣ ਤੱਕ ਬਣਿਆ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਡਨੀ ਦੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਚਾਅ ਦੇ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਉਪਾਅ
ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਇਸ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ:
ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਫਾਸਟ ਫੂਡ ਦੀ ਬਜਾਏ ਘਰ ਦਾ ਬਣਿਆ ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਭੋਜਨ ਦਿਓ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਖੇਡਣ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਮਿਹਨਤ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰੋ।
ਟੀਵੀ, ਮੋਬਾਈਲ ਜਾਂ ਵੀਡੀਓ ਗੇਮ ਦਾ ਸਮਾਂ ਤੈਅ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਇੱਕ ਥਾਂ ਬੈਠੇ ਨਾ ਰਹਿਣ।
ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ 'ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਦੀ ਆਮ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਰਹੋ।