ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹਰ 5ਵੀਂ ਮੌਤ ਭਾਰਤ 'ਚ, ਪੜ੍ਹੋ ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਇਹ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੀ ਰਿਪੋਰਟ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਾਨਲੇਵਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਤੀ ਵਧ ਰਹੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਅਤੇ ਬਦਲਦੇ ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਸੰਕਟ ਕਾਫ਼ੀ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਵਾਕਈ ਡਰਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਸਾਲ 2022 ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 1 ਕਰੋੜ 98 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗੁਆਈ। ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 85% ਮੌਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੋਕ ਕਾਰਨ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।

ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ 20% ਮੌਤਾਂ ਇਕੱਲੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ

ਬੀ.ਐਮ. ਬਿਰਲਾ ਹਾਰਟ ਹਸਪਤਾਲ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ, 'ਬੀਟ ਬਾਈ ਬੀਟ 2025' ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕੌੜਾ ਸੱਚ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, 190 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ, ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 20% ਮੌਤਾਂ ਇਕੱਲੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।

ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗੰਭੀਰ

ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਚਾਅ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਵੱਡੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ: ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕੁੱਲ ਮੌਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 30% ਮਾਮਲੇ ਸਿਰਫ਼ ਪੂਰਬੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਰ 10 ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਾਲਗ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਜੇਕਰ ਸਿਰਫ਼ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਕੋਰੋਨਰੀ ਹਾਰਟ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ ਪਿੱਛੇ ਤਿੰਨ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨ ਹਨ: ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਨਾਲ ਪਤਾ ਲੱਗਣਾ, ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਦੀ ਕਮੀ, ਅਤੇ 'ਗੋਲਡਨ ਆਵਰ' (ਸੁਨਹਿਰੀ ਘੰਟੇ) ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰੀ ਮਦਦ ਨਾ ਮਿਲ ਸਕਣਾ।

ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਜਾਲ

ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਵੀ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਰਿਪੋਰਟ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਇਸਕੇਮਿਕ ਹਾਰਟ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਨਾਲੋਂ 80% ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਨਾਲੋਂ 30% ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦੱਖਣ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਮੌਤਾਂ ਵਿੱਚ 42% ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਔਸਤ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਉੱਪਰ ਹੈ। 'ਹੈਮਰੇਜਿਕ ਸਟ੍ਰੋਕ' ਪਿੱਛੇ ਹਾਈਪਰਟੈਨਸ਼ਨ (ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ) ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਜ੍ਹਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

25 ਤੋਂ 45 ਸਾਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕਿਉਂ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ ਸ਼ਿਕਾਰ?

ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। 25 ਤੋਂ 45 ਸਾਲ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਸਾਡੇ ਅੱਜ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਨਾਲ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ:

ਲਗਾਤਾਰ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਬਰਨਆਊਟ: 72% ਸ਼ਹਿਰੀ ਨੌਕਰੀਪੇਸ਼ਾ ਲੋਕ ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰਨ 'ਕ੍ਰੋਨਿਕ ਡਿਜੀਟਲ ਥਕਾਵਟ' ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਕੱਲਾਪਣ: ਜੋ ਲੋਕ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੱਟੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਰੋਨਰੀ ਹਾਰਟ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ 15% ਤੱਕ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ: ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਾ ਸੌਣਾ ਅਤੇ ਖ਼ਰਾਬ ਰੁਟੀਨ ਵੀ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਜਾਨਲੇਵਾ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।