ਰਾਤ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਨਾ ਕਰੋ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼, ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਨੀਂਦ 'ਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਗੰਭੀਰ ਅਸਰ
ਰਾਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਮੁਰੰਮਤ (Repair) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਭੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਵਜ਼ਨ ਵਧਣਾ, ਸਵੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀਪਨ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣਾ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
Publish Date: Thu, 12 Mar 2026 03:00 PM (IST)
Updated Date: Thu, 12 Mar 2026 08:01 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਭੁੱਖ ਲੱਗਣਾ ਅਤੇ ਖਾਣਾ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਸਾਡੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਊਰਜਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਅਚਾਨਕ ਭੁੱਖ ਲੱਗਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਪੈਕ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਖਾਣੇ (Packed Foods) ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ। ਕਦੇ ਬਿਸਕੁਟ ਜਾਂ ਨੂਡਲਜ਼ ਖਾ ਕੇ ਛੋਟੀ ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਕਿਉਂ ਲੱਗਦੀ ਹੈ?
ਵਿਗਿਆਨ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਨਾਈਟ ਈਟਿੰਗ ਸਿੰਡਰੋਮ (Night Eating Syndrome) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਿਅਕਤੀ ਦਿਨ ਵੇਲੇ ਤਾਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ 'ਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਇੰਨੀ ਤੇਜ਼ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਕਿ ਖਾਧੇ ਬਿਨਾਂ ਰਿਹਾ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ। ਕਈ ਵਾਰ ਲੋਕ ਨੀਂਦ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਖਾਣ ਬੈਠ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੱਛਣ ਖ਼ਰਾਬ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਆਯੁਰਵੇਦ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਅਕਸਰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਰੁਟੀਨ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅਸੰਤੁਲਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੇਰ ਰਾਤ ਤੱਕ ਜਾਗਣਾ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਖਾਣ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਸਮਾਂ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰਾਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਆਰਾਮ ਅਤੇ ਮੁਰੰਮਤ (Repair) ਲਈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਸਮੇਂ ਭੋਜਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਵਜ਼ਨ ਵਧਣਾ, ਸਵੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀਪਨ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦਾ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣਾ ਵਰਗੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਰਾਤ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਲੱਗਣ 'ਤੇ ਕੀ ਕਰਨ ਚਾਹੀਦੈ
ਜਲਦੀ ਭੋਜਨ: ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੋ ਕਿ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਭੋਜਨ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਹਲਕਾ ਹੋਵੇ।
ਤਲੇ ਹੋਏ ਖਾਣੇ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼: ਰਾਤ ਨੂੰ ਤਲੀਆਂ-ਭੁੰਨੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾ ਖਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਚਾਉਣ ਲਈ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਦੁੱਗਣੀ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਕੋਸਾ ਦੁੱਧ: ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਸਾ ਦੁੱਧ ਪੀਣਾ ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਲਿਆਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਮਨ ਅਤੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮੋਬਾਈਲ ਤੋਂ ਦੂਰੀ: ਰਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਤੋਂ ਦੂਰੀ ਬਣਾ ਕੇ ਰੱਖੋ। ਫੋਨ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੀਂਦ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।