ਕੀ ਤੁਹਾਡੀ ਵੀ 9 ਘੰਟੇ ਦੀ ਸਿਟਿੰਗ ਜੌਬ ਹੈ? ਡੈਸਕ 'ਤੇ ਬੈਠੇ-ਬੈਠੇ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਸਿਹਤ, ਇਨ੍ਹਾਂ 4 ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕਰੋ ਬਚਾਅ
ਅਕਸਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣਾ, ਧੂਮਰਪਾਨ ਕਰਨ ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ, ਚਾਹੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋਵੇ, ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣਾ, ਅਸੀਂ ਦਿਨ ਦੇ 8 ਤੋਂ 9 ਘੰਟੇ ਸਿਰਫ਼ ਬੈਠ ਕੇ ਹੀ ਗੁਜ਼ਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Tue, 12 May 2026 11:21 AM (IST)
Updated Date: Tue, 12 May 2026 11:25 AM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਅਕਸਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣਾ, ਧੂਮਰਪਾਨ ਕਰਨ ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ। ਅੱਜ ਦੀ ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਵਿੱਚ, ਚਾਹੇ ਦਫ਼ਤਰ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋਵੇ, ਡਰਾਈਵਿੰਗ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣਾ, ਅਸੀਂ ਦਿਨ ਦੇ 8 ਤੋਂ 9 ਘੰਟੇ ਸਿਰਫ਼ ਬੈਠ ਕੇ ਹੀ ਗੁਜ਼ਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਜਾਣੇ-ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੁਸਤ ਰੁਟੀਨ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ-ਅੰਦਰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਘੰਟਿਆਂਬੱਧੀ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣਾਂਗੇ ਕਿ ਜੇਕਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੈਠਣਾ ਤੁਹਾਡੀ ਮਜਬੂਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਦੇ ਮਾੜੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹੜੇ ਸਮਾਰਟ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੈਠੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਅਸਰ
ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਬੈਠਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਡੀਆਂ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਘੱਟ ਐਕਟਿਵ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਨਿਯਮਤ ਸੰਕੁਚਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਬੈਠਣ ਕਾਰਨ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਲੈਵਲ ਵਧਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬੈਠਣ ਦੌਰਾਨ ਸਾਡੀਆਂ ਲੱਤਾਂ ਮੁੜੀਆਂ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਖ਼ੂਨ ਦੇ ਦੌਰੇ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਬਿਲਕੁਲ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿਸੇ ਪਾਈਪ ਵਿੱਚ ਮੋੜ ਆਉਣ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਖ਼ੂਨ ਦੀਆਂ ਨਾੜੀਆਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਗੰਭੀਰ ਜੋਖਮ
ਕਈ ਖੋਜਾਂ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਲਗਾਤਾਰ ਬੈਠਣ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਮੋਟਾਪੇ ਅਤੇ ਮੈਟਾਬੋਲਿਕ ਸਿੰਡਰੋਮ ਨਾਲ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ:
• ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ
• ਬਲੱਡ ਸ਼ੂਗਰ ਦਾ ਵਧਣਾ
• ਕਮਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਚਰਬੀ ਦਾ ਜਮ੍ਹਾ ਹੋਣਾ
• ਕੋਲੇਸਟ੍ਰੋਲ ਦਾ ਵਧਣਾ
ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ 10 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਨਤੀਜੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਨ; ਜੋ ਲੋਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਘੰਟੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੈਠਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਕੋਈ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਮੋਟਾਪੇ ਅਤੇ ਸਿਗਰਟਨੋਸ਼ੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਜਿੰਨਾ ਹੀ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।
ਇਸ ਖ਼ਤਰੇ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਨਜਿੱਠੀਏ?
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਨੌਕਰੀ ਅਜਿਹੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣਾ ਮਜਬੂਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਘਬਰਾਓ ਨਾ। ਤੁਸੀਂ ਕੁਝ ਛੋਟੇ ਬਦਲਾਅ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ:
ਕਸਰਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੋ: ਭਾਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਬੈਠਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਕਸਰਤ ਕਰਨਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਬਿਹਤਰ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਜੋ ਬਿਲਕੁਲ ਕਸਰਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਆਪਣੀ ਪੋਜੀਸ਼ਨ ਬਦਲਦੇ ਰਹੋ: ਨਾ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਬੈਠਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣਾ। ਹਰ ਕੰਮ ਸਹੀ ਸੰਤੁਲਨ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਬੈਠਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਬਦਲੋ ਤਾਂ ਜੋ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਦਬਾਅ ਨਾ ਪਵੇ।
ਮੂਵਮੈਂਟ ਬ੍ਰੇਕ ਲਓ: ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਿੱਲਣ-ਜੁੱਲਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਲੱਭੋ। ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਸੈਰ ਕਰੋ, ਪੌੜੀਆਂ ਚੜ੍ਹੋ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਹੀ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰ ਪਾ ਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੋ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਇੱਕੋ ਪੋਜੀਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰਹੋ।
ਵੀਕੈਂਡਸ ਨੂੰ ਐਕਟਿਵ ਬਣਾਓ: ਪੂਰਾ ਹਫ਼ਤਾ ਦਫ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵੀਕੈਂਡ 'ਤੇ ਟੀਵੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੇ ਖਾਲੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਰੋ। ਪਾਰਕ ਵਿੱਚ ਸੈਰ ਕਰੋ, ਦੌੜੋ ਜਾਂ ਯੋਗਾ ਕਲਾਸਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਓ।