ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਕਟਰ ਕਿਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਹਤ ਨਾ ਵਿਗਾੜ ਦੇਵੇ, ਛੋਟੀ-ਮੋਟੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਲਈ AI ਤੋਂ ਦਵਾਈ ਪੁੱਛਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਭਾਰੀ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਅੱਜ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਸਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਚਾਹੀਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਤੁਰੰਤ AI ਚੈਟਬੋਟਸ ਦਾ ਰੁਖ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਕਈ ਲੋਕ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਵਾਲਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵੀ AI 'ਤੇ ਖੋਜ ਰਹੇ ਹਨ। ਚਾਹੇ ਸਿਰਦਰਦ ਹੋਵੇ, ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਮਰੋੜ ਹੋਣ ਜਾਂ ਹਲਕੀ ਖੰਘ, ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦੀ ਬਜਾਏ AI ਤੋਂ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਆਸਾਨ ਅਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।

ਪਰ ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਕਿ AI ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਮੈਡੀਕਲ ਸਲਾਹ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਸਹੀ ਹੈ ਵੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ। ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਅਤੇ AI ਦੀ ਵਧਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸੈਲਫ-ਮੈਡੀਕੇਸ਼ਨ (ਖ਼ੁਦ ਇਲਾਜ) ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਲਹਿਰ ਲੈ ਕੇ ਆਈ ਹੈ। ਆਓ ਜਾਣੀਏ ਕਿ ਇਹ 'ਡਿਜੀਟਲ ਡਾਕਟਰਿੰਗ' ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਕਿੰਨੀ ਕੁ ਸਹੀ ਹੈ।

AI ਡਾਕਟਰ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਇਕ ਜ਼ਰੀਆ ਹੈ

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ AI ਮਾਡਲ ਜਾਂ ਚੈਟਬੋਟਸ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਚੈਟਬੋਟਸ ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਕਰੋੜਾਂ ਪੰਨਿਆਂ ਦੇ ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨਾ ਤਾਂ ਮੈਡੀਕਲ ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਅਸਲ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ।

ਮੈਡੀਕਲ ਹਿਸਟਰੀ : ਇਕ ਡਾਕਟਰ ਤੁਹਾਡੀ ਉਮਰ, ਭਾਰ, ਐਲਰਜੀ, ਜੈਨੇਟਿਕਸ ਤੇ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਦਵਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ AI ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਮੈਡੀਕਲ ਹਿਸਟਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।

ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ : ਤਕਨੀਕੀ ਭਾਸ਼ਾ 'ਚ AI ਕਦੇ-ਕਦੇ ਅਜਿਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਲਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸੁਣਨ 'ਚ ਬਹੁਤ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਦਵਾਈ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਅਜਿਹੀ ਇੱਕ ਵੀ ਗਲਤੀ ਜਾਨਲੇਵਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

AI ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਕੇ ਦਵਾਈ ਲੈਣ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਜੋਖ਼ਮ

ਗਲਤ ਡਾਇਗਨੋਸਿਸ : ਫ਼ਰਜ਼ ਕਰੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿਰਦਰਦ ਹੈ। AI ਇਸਨੂੰ ਆਮ ਤਣਾਅ ਦੱਸ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂਕਿ ਅਸਲ 'ਚ ਇਹ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਗੰਭੀਰ ਨਿਊਰੋਲੌਜੀਕਲ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਗਲਤ ਸਲਾਹ ਕਾਰਨ ਅਸਲੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਟਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਵਿਗੜ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਰਿਐਕਸ਼ਨ: ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਦਵਾਈ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋਵੋ। AI ਦੀ ਦੱਸੀ ਦਵਾਈ ਤੁਹਾਡੀ ਮੌਜੂਦਾ ਦਵਾਈ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਰੀਰ 'ਚ ਰਿਐਕਸ਼ਨ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕਿਡਨੀ ਜਾਂ ਲਿਵਰ 'ਤੇ ਬੁਰਾ ਅਸਰ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕ ਰੇਜ਼ਿਸਟੈਂਸ: ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦੇ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਲੈਣਾ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿਚ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। AI ਅਕਸਰ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਂ 'ਤੇ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦਾ ਸੁਝਾਅ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀ ਦਵਾਈਆਂ ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਅਸਰ ਕਰਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਮਸ਼ੀਨਾਂ ਡੇਟਾ ਦੇ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਅਨੁਭਵ ਨਹੀਂ। ਡਾਕਟਰ ਤੁਹਾਡੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਚਮਕ, ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਰੰਗਤ ਅਤੇ ਨਬਜ਼ ਦੇਖ ਕੇ ਜੋ ਸਮਝ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਐਲਗੋਰਿਦਮ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦਾ। ਆਪਣੀ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਯੋਗ ਜਾਨਲੇਵਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਿਹਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਕੋਈ ਵੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਦਾ ਬੂਹਾ ਖੜਕਾਓ, ਨਾ ਕਿ AI ਦਾ।