ਦਰਅਸਲ, ਸੁਣਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਆਓ ਸਮਝੀਏ ਕਿ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਵਧਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਵਿੱਚ ਕਈ ਬਦਲਾਅ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਘੱਟ ਹੋਣਾ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਘੱਟ ਹੋਣ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸਬੰਧ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ (ਯਾਦਾਸ਼ਤ ਜਾਣ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ) ਨਾਲ ਹੈ? ਕਈ ਅਧਿਐਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ ਕਿ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ (Hearing Loss) ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਦੇ ਜੋਖਮ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਦਰਅਸਲ, ਸੁਣਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਆਓ ਸਮਝੀਏ ਕਿ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਸੰਕੇਤਾਂ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ।
ਸੁਣਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਅਤੇ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਵਿਚਕਾਰ ਕਨੈਕਸ਼ਨ
ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਘੱਟ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਹੋਣ ਦਾ ਰਿਸਕ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ:
ਦਿਮਾਗ 'ਤੇ ਵਾਧੂ ਦਬਾਅ: ਜਦੋਂ ਸਾਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਿਹਨਤ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਾਧੂ ਦਬਾਅ ਯਾਦਾਸ਼ਤ ਅਤੇ ਸੋਚਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸਮਾਜਿਕ ਦੂਰੀ (Social Isolation): ਸੁਣਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਕਤਰਾਉਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਕੱਟੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਕੱਲਾਪਨ ਅਤੇ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣ: ਕਈ ਵਾਰ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਘਟਣਾ ਖੁਦ ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਲੱਛਣ (Common Symptoms)
ਡਿਮੈਂਸ਼ੀਆ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨ ਲਈ ਇਹਨਾਂ ਸੰਕੇਤਾਂ 'ਤੇ ਗੌਰ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ:
ਯਾਦਾਸ਼ਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ: ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਜਾਂ ਅਹਿਮ ਜਾਣਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਜਾਣਾ।
ਧਿਆਨ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਦਿੱਕਤ: ਕਿਸੇ ਕੰਮ 'ਤੇ ਫੋਕਸ ਕਰਨ ਜਾਂ ਫੈਸਲੇ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ।
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ: ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਵੇਲੇ ਪੈਸਿਆਂ ਦਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਜਾਂ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਬਟਨ ਲਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਉਲਝਣ ਹੋਣਾ।
ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ: ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸਹੀ ਸ਼ਬਦ ਨਾ ਲੱਭ ਪਾਉਣਾ ਜਾਂ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ (flow) ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝ ਸਕਣਾ।
ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਜਗ੍ਹਾ ਦਾ ਭੁਲੇਖਾ: ਇਹ ਭੁੱਲ ਜਾਣਾ ਕਿ ਅਜੇ ਕਿਹੜਾ ਸਮਾਂ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਿੱਥੇ ਹਨ।
ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ: ਅਚਾਨਕ ਸੁਭਾਅ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆਉਣਾ, ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਉਦਾਸ ਜਾਂ ਚਿੜਚਿੜਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ।