ਕੀ ਤੁਹਾਡੇ Pets ਤੋਂ ਵੀ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ Hantavirus ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ? ਬਚਾਅ ਲਈ ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਰੱਖੀਏ ਧਿਆਨ
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਤੋਂ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਜਾ ਰਹੇ ਇੱਕ ਕਰੂਜ਼ ਸ਼ਿਪ 'ਤੇ ਹੰਟਾਵਾਇਰਸ (Hantavirus) ਦੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਡਰ ਬੈਠਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Sun, 10 May 2026 01:01 PM (IST)
Updated Date: Sun, 10 May 2026 01:03 PM (IST)
ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਤੋਂ ਅੰਟਾਰਕਟਿਕਾ ਜਾ ਰਹੇ ਇੱਕ ਕਰੂਜ਼ ਸ਼ਿਪ 'ਤੇ ਹੰਟਾਵਾਇਰਸ (Hantavirus) ਦੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮੌਤਾਂ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਡਰ ਬੈਠਣਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ।
ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਹਨ। ਹਰ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਮਾਲਕ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਇਹੀ ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਇਸ ਜਾਨਲੇਵਾ ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਫੈਲਾ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਆਓ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
ਸੈਂਟਰ ਫਾਰ ਡਿਜ਼ੀਜ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਐਂਡ ਪ੍ਰੀਵੈਂਸ਼ਨ (CDC) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁੱਤੇ ਅਤੇ ਬਿੱਲੀਆਂ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਟਾਵਾਇਰਸ ਨਹੀਂ ਫੈਲਾਉਂਦੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁੱਤੇ ਅਤੇ ਬਿੱਲੀਆਂ ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਨਾਲ ਸੰਕਰਮਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇਕਰ ਉਹ ਸੰਕਰਮਿਤ ਜੰਗਲੀ ਚੂਹਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ।
ਪਰ, ਗੌਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੰਕਰਮਿਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਹ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਬਿਮਾਰ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੇ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਲੱਛਣ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਇਸ ਵਾਇਰਸ ਨੂੰ ਇਨਸਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ?
ਭਾਵੇਂ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਇਰਸ ਨਹੀਂ ਫੈਲਾਉਂਦੇ, ਪਰ ਉਹ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਜੋਖਮ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਬਿੱਲੀ ਜਾਂ ਕੁੱਤਾ ਕਿਸੇ ਸੰਕਰਮਿਤ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਚੂਹੇ ਦੇ ਪਿਸ਼ਾਬ, ਲਾਰ ਜਾਂ ਮਲ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਨਾਲ ਇਨਸਾਨ ਸੰਕਰਮਿਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਛੋਟੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ ਜੋਖਮ
ਕਈ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈਮਸਟਰ, ਖ਼ਰਗੋਸ਼ ਜਾਂ ਪਾਲਤੂ ਚੂਹੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। CDC ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੰਟਾਵਾਇਰਸ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਰੋਡੈਂਟਸ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਡੀਅਰ ਮਾਊਸ, ਵ੍ਹਾਈਟ-ਫੂਟਿਡ ਮਾਊਸ ਅਤੇ ਕਾਟਨ ਰੈਟ ਤੋਂ ਫੈਲਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਚੂਹੇ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਜਾਨਵਰ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਖਰੀਦੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹੰਟਾਵਾਇਰਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਇਹਨਾਂ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਵੇ ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲੀ ਚੂਹਿਆਂ ਦਾ ਆਉਣਾ-ਜਾਣਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਦਾ ਖਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ, ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ 5 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚੇ, ਗਰਭਵਤੀ ਔਰਤਾਂ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹੋਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੇ ਜਾਨਵਰ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਕਿਵੇਂ ਫੈਲਦੀ ਹੈ?
ਹੰਟਾਵਾਇਰਸ ਦੀ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੰਕਰਮਿਤ ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਪਿਸ਼ਾਬ, ਮਲ ਜਾਂ ਲਾਰ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਦੀ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਸੰਕਰਮਿਤ ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਕੱਟਣ ਜਾਂ ਨੋਚਣ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹ ਵਾਇਰਸ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਿਸੇ ਦੂਸ਼ਿਤ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੱਕ, ਮੂੰਹ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹ ਫੈਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਚਾਅ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ
ਸਿੱਧੇ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਬਚੋ: ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਪਿਸ਼ਾਬ, ਮਲ, ਲਾਰ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲ੍ਹਣਿਆਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਚੋ।
ਦਰਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸੀਲ ਕਰੋ: ਘਰ, ਗੈਰੇਜ ਜਾਂ ਸਟੋਰ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਛੇਦਾਂ ਅਤੇ ਦਰਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ ਜਿੱਥੋਂ ਚੂਹੇ ਅੰਦਰ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸਫਾਈ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੂਹੇ ਦੀ ਗੰਦਗੀ ਸਾਫ਼ ਕਰਨੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਝਾੜੂ ਨਾ ਲਗਾਓ। ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵਾਇਰਸ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨੱਕ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਬਲੀਚ ਜਾਂ ਡਿਸਇਨਫੈਕਟੈਂਟ (ਕੀਟਾਣੂਨਾਸ਼ਕ) ਨਾਲ ਗਿੱਲਾ ਕਰੋ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ।
ਭੋਜਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ: ਆਪਣੇ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਖਾਣੇ ਅਤੇ ਇਨਸਾਨੀ ਖਾਣੇ ਨੂੰ ਏਅਰਟਾਈਟ ਕੰਟੇਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ ਤਾਂ ਜੋ ਜੰਗਲੀ ਚੂਹੇ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਨਾ ਹੋਣ।