ਕੀ ਹਰ ਵਾਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਝਗੜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹੀ ਖ਼ਿਆਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰੀ ਗਲਤੀ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਦੀ ਸੀ? ਜਦੋਂ ਵੀ ਸਾਡੀ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਬਹਿਸ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਉਂਗਲ ਤੁਰੰਤ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਵੱਲ ਉੱਠ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਉਸ ਝਗੜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਾਂਤ ਦਿਮਾਗ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤੇ ਇਸ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਵਿਲੇਨ ਤੁਸੀਂ ਖ਼ੁਦ ਤਾਂ ਨਹੀਂ?

ਬਹਿਸ ਦੌਰਾਨ 'ਹਮੇਸ਼ਾ' ਜਾਂ 'ਕਦੇ ਨਹੀਂ' ਵਰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਅਸਲੀ ਮੁੱਦੇ ਤੋਂ ਭਟਕਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਵਿਅਕਤੀ 'ਤੇ "ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਹੋ" ਜਾਂ "ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ" ਵਰਗੇ ਇਲਜ਼ਾਮ ਲਗਾਉਣਾ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬਹਿਸ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਸਲੀ ਮੁੱਦੇ 'ਤੇ ਹੀ ਰਹੋ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਬਚੋ।
ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗਲਤੀ ਇਹ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਸ ਦੇ ਚਰਿੱਤਰ ਜਾਂ ਸ਼ਖਸੀਅਤ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪਛਾਣ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਤੁਰੰਤ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅੜੀਅਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹਿਸਾਬ-ਕਿਤਾਬ ਰੱਖਣਾ ਇਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਕਸਰ ਲੋਕ ਲੜਾਈ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਕੱਢ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਉਖੇੜਨ ਨਾਲ ਅਸਲੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਲੜਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕੌੜੇ ਲਹਿਜੇ ਨੂੰ ਥਕਾਵਟ ਜਾਂ ਤਣਾਅ ਦਾ ਨਾਂ ਦੇ ਕੇ ਸਹੀ ਠਹਿਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਉਸੇ ਲਹਿਜੇ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਬੁਰਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਹਰ ਦੋਸਤੀ ਜਾਂ ਹਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਲੋਕ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਵਿਵਾਦ ਇਸ ਲਈ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਛੋਟੇ-ਮੋਟੇ ਝਗੜਿਆਂ ਤੋਂ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੈਟਰਨ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੌੜੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਡੀ ਗੱਲ ਹੀ ਸਹੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ। ਝਗੜੇ ਨੂੰ ਸੁਲਝਾਉਣ ਲਈ ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਦਾ ਨਜ਼ਰੀਆ ਸਮਝਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਗੱਲ 'ਤੇ ਅੜੇ ਰਹਿਣਾ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਦਿਮਾਗ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲੇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਤਣਾਅ ਵਿੱਚ ਹੋ ਅਤੇ ਸੁਣਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋ, ਤਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਰੁਕੋ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਇਸ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਠੰਢੇ ਦਿਮਾਗ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ।