38 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ 'Cult Song' ਅੱਜ ਵੀ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ ਆਸ਼ਿਕਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਸਕੂਨ, ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਸੀ ਅਲਕਾ-ਉਦਿਤ ਦਾ ਇਹ ਗੀਤ

ਪਰ ਇੱਕ ਦਿਨ ਅਚਾਨਕ ਨਾਸਿਰ ਹੁਸੈਨ (ਫ਼ਿਲਮਸਾਜ਼ ਅਤੇ ਮਨਸੂਰ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਪਿਤਾ) ਅੰਕਲ ਨੇ ਸਵੇਰੇ ਸਾਢੇ ਅੱਠ ਵਜੇ ਫ਼ੋਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸਾਡੇ ਖਾਰ ਸਥਿਤ ਘਰ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਦੋ ਸੌ ਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਬੰਗਲਾ ਪਾਲੀ ਹਿੱਲ (ਮੁੰਬਈ ਦਾ ਇੱਕ ਇਲਾਕਾ) ਵਿੱਚ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਦਾ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਸਾਡੇ ਘਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਸ਼ਿਫਟ ਹੋਏ ਸਨ।

ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਇਹ 'ਕਲਟ' ਗੀਤ

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਗੀਤ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਸੋਚਿਆ? ਮੈਂ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ, ਪਰ ਉਸ ਦਿਨ ਮੈਂ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਹਾਂ ਅੰਕਲ, ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਧੁਨ ਸੋਚੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੈਂ ਦਫ਼ਤਰ ਲਈ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਰੂਮ ਤੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਫਸ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਧੁਨ ਤਾਂ ਸੀ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਮਿਲਿੰਦ ਨੂੰ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਬੁਲਾਇਆ; 'ਐ ਮੇਰੇ ਹਮਸਫ਼ਰ' ਗੀਤ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਤਾ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਰੂਮ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਧੁਨ ਬਣਾਈ। ਫਿਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਵੱਜੀ, ਨਾਸਿਰ ਸਾਹਿਬ ਆ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਅਸੀਂ ਉਹ ਧੁਨ ਕੈਸੇਟ ਵਿੱਚ ਬੱਸ ਰਿਕਾਰਡ ਹੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧੁਨ ਸੁਣੀ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹੀ ਗੀਤ ਫ਼ਿਲਮ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹੋਰ ਸੁਣਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਗੀਤ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ ਸੀ।

ਆਨੰਦ-ਮਿਲਿੰਦ ਦੀ ਜੋੜੀ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਉਂਦੀ ਸੀ ਗੀਤ

ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਮਿਲਿੰਦ (Anand and Milind) ਮਿਲ ਕੇ ਸੰਗੀਤ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਆਪਸੀ ਰਚਨਾਤਮਕ ਮਤਭੇਦਾਂ ਬਾਰੇ ਆਨੰਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਬਹਿਸ ਨਹੀਂ ਹੋਈ। ਜਦੋਂ ਸਾਨੂੰ ਗੀਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਸੋਚ ਲੈਂਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ। ਕਈ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਗੀਤ ਓਕੇ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਵਿੱਚ 'ਅੰਤਰਾ' ਮੈਂ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਸੀ ਜਾਂ 'ਮੁਖੜਾ'। ਜਿਵੇਂ 'ਪਾਪਾ ਕਹਤੇ ਹੈਂ ਬੜਾ ਨਾਮ ਕਰੇਗਾ...' ਗੀਤ ਦਾ ਪੂਰਾ ਮੁਖੜਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਾ ਮੈਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਗੀਤਾਂ ਦੇ 'ਰੀਕ੍ਰਿਏਟ' ਵਰਜ਼ਨ ਬਾਰੇ ਕੀ ਹੈ ਆਨੰਦ ਦੀ ਰਾਏ?

ਅੱਜ ਦੀਆਂ ਫ਼ਿਲਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਰੀਕ੍ਰਿਏਟ ਕਰਕੇ ਲੈਣ 'ਤੇ ਆਨੰਦ ਆਪਣੀ ਰਾਏ ਰੱਖਦਿਆਂ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਮੈਨੂੰ ਕਦੇ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਰੀਕ੍ਰਿਏਟ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਗੀਤ ਅਸਲੀ ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਬਣਿਆ ਹੋਵੇ। ਮੇਰਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਅਸਲੀ ਗੀਤ ਦੇ ਸੰਗੀਤਕਾਰ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਸਰਗਰਮ ਹਨ ਅਤੇ ਅੱਜ ਦੇ ਸੰਗੀਤ ਬਾਰੇ ਅਪਡੇਟਿਡ ਹਨ, ਤਾਂ ਗੀਤ ਨੂੰ ਰੀਕ੍ਰਿਏਟ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਾਏ ਵੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ-ਜਦੋਂ ਸਾਡਾ ਗੀਤ ਰੀਕ੍ਰਿਏਟ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਡੇ ਅਸਲੀ ਗੀਤ ਦੀ ਵਿਊਅਰਸ਼ਿਪ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੈ।"

ਕੀ AI ਤੋਂ ਮਿਊਜ਼ਿਕ ਇੰਡਸਟਰੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ?

ਆਨੰਦ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿੰਨਾ ਅਪਡੇਟਿਡ ਰੱਖ ਸਕੇ ਹਨ? ਇਸ 'ਤੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜੇਕਰ ਨਹੀਂ ਚੱਲਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਵਾਂਗੇ। "ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਵੀਆਂ ਤਕਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ। ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਸੰਗੀਤ ਜਗਤ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ। ਵਾਕਈ ਗਾਇਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ 'ਸਈਆਰਾ' ਫ਼ਿਲਮ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਗੀਤਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ਼ੋਰ ਦਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ AI ਰਾਹੀਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੁਝ ਨਿਯਮ ਬਣਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।"

ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ 33 ਗੀਤ

ਕਈ ਗੀਤ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਦੇ ਕੰਮ ਤੋਂ ਬ੍ਰੇਕ ਲੈਣ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਨਹੀਂ ਆਇਆ? ਇਸ 'ਤੇ ਅੱਗੇ ਆਨੰਦ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਰੁੱਝੇ ਹੋਏ ਸੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਸੀ। "ਸੁਣ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 20 ਗੀਤ ਬਣਾਏ ਹਨ। ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਡਾਇਰੀ ਹੈ, ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਪੰਨੇ ਪਲਟ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਤਾਰੀਖ਼, ਗਾਇਕ, ਸਟੂਡੀਓ ਅਤੇ ਗੀਤ ਦੇ ਬਜਟ ਬਾਰੇ ਸਭ ਕੁਝ ਲਿਖਦਾ ਸੀ।"

"ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਤਾਂ ਅਸੀਂ 33 ਗੀਤ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਇੱਕ ਸ਼ੋਅ 'ਤੇ ਜਾਣਾ ਸੀ। ਕੁਝ ਗੀਤ ਮਿਲਿੰਦ ਨੇ ਦੂਜੇ ਸਟੂਡੀਓ ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਕੀਤੇ ਸਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਦੇਣੇ ਸਨ। ਕੰਪੋਜ਼ਰ ਅਤੇ ਲੇਖਕ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੁੱਝਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅੱਜ ਵੀ ਮੈਂ ਤਿੰਨ-ਚਾਰ ਗੀਤ ਕੰਪੋਜ਼ ਕਰ ਹੀ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਹਰ ਸ਼ੈਲੀ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਗੀਤ ਪਏ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਸੋਚਣਾ ਬੰਦ ਵੀ ਕਰ ਦੇਵਾਂ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਗੀਤ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਦੇ ਰਹਿਣਗੇ।"