ਭੂਚਾਲ ਨੇ ਹਿਲਾਇਆ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਤੇ ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਪੁਸ਼ਤੈਨੀ ਘਰ, 100 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹਵੇਲੀ ਢਹਿਣ ਦੀ ਕਗਾਰ 'ਤੇ; ਮਿਲੀ ਚਿਤਾਵਨੀ
ਹੈਰੀਟੇਜ ਮਾਹਰਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਦੇ ਪੁਸ਼ਤੈਨੀ ਘਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੇਲੇ ਢਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈਆਂ ਇਹ ਇਮਾਰਤਾਂ ਹੁਣ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Sun, 17 May 2026 12:55 PM (IST)
Updated Date: Sun, 17 May 2026 01:01 PM (IST)
ਐਂਟਰਟੇਨਮੈਂਟ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਹੈਰੀਟੇਜ ਮਾਹਰਾਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਭਾਰਤੀ ਅਦਾਕਾਰਾਂ ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਦੇ ਪੁਸ਼ਤੈਨੀ ਘਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੇਲੇ ਢਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਭੂਚਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈਆਂ ਇਹ ਇਮਾਰਤਾਂ ਹੁਣ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।
2016 ਵਿੱਚ 'ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਰਾਸਤ' ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਐਲਾਨ
ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਸੂਬੇ ਖ਼ੈਬਰ ਪਖ਼ਤੂਨਖ਼ਵਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਲ 2016 ਵਿੱਚ 'ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਰਾਸਤ' ਐਲਾਨਿਆ ਸੀ। ਮਾਨਸੂਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੈਣ ਵਾਲੇ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਬਰਸਾਤ ਦਾ ਮੌਸਮ ਹੁਣ ਕੁਝ ਹੀ ਹਫ਼ਤੇ ਦੂਰ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਮਾਹਰਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਵੱਲ ਖਿੱਚਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਸੰਭਾਲ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ।
100 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ ਕਪੂਰ ਹਵੇਲੀ
Raj Kapoor ਦੀ ਇਹ ਹਵੇਲੀ ਕਦੇ ਪੇਸ਼ਾਵਰ ਦੀ ਵਾਸਤੂਕਲਾ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਮਿਸਾਲ ਨਮੂਨਾ ਸੀ। ਕਿੱਸਾ ਖ਼ਵਾਨੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਢਾਕੀ ਨਾਲਬੰਦੀ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੌ ਸਾਲ ਪੁਰਾਣੀ 'ਕਪੂਰ ਹਵੇਲੀ' ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਪੈ ਰਹੇ ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਢਾਂਚਾਗਤ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਇਮਾਰਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਈ ਸੀ; ਉੱਥੇ ਹੀ 3 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਆਏ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਜਰਜਰ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਸਥਿਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ![naidunia_image]()
ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ ਦਾ ਘਰ ਬਣਿਆ ਖੰਡਰ!
ਦਿਲੀਪ ਕੁਮਾਰ (Dilip Kumar) ਦਾ ਘਰ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਪੇਸ਼ਾਵਰੀ ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਇਮਾਰਤ ਹੈ, ਜੋ ਕਦੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਰੌਣਕ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇੱਕ ਵੀਰਾਨ ਖੰਡਰ ਵਰਗੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਮੋਹੱਲਾ ਖੁਦਾਦਾਦ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਹਾਲਤ ਬੇਹੱਦ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਹੈ; ਇਸ ਦੇ ਕਈ ਕਮਰਿਆਂ ਦੀਆਂ ਛੱਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਡਿੱਗ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਮੀਂਹ ਦੇ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਟੁੱਟ ਕੇ ਮਲਬੇ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਗ਼ੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾ 'ਕਲਚਰਲ ਹੈਰੀਟੇਜ ਕੌਂਸਲ, KPK' ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਸ਼ਕੀਲ ਵਹੀਦੁੱਲਾ ਨੇ ਪੀ.ਟੀ.ਆਈ. ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਬਜਾਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੰਝ ਹੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸਾਲ 2021-22 ਵਿੱਚ, ਖ਼ੈਬਰ ਪਖ਼ਤੂਨਖ਼ਵਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਪੁਸ਼ਤੈਨੀ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਰੀਦਣ ਲਈ 2.35 ਕਰੋੜ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਪਏ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਸਨ ਕਿ ਖ਼ਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਰਾਤੱਤਵ ਵਿਭਾਗ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਾਇਬ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦੇਵੇ। ![naidunia_image]()
ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸੀ ਹਾਲਤ
ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤ ਸੰਭਾਲ ਕਾਰਕੁਨਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਰਕਾਰੀ ਬਿਆਨਾਂ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਤੁਰੰਤ ਮੁਰੰਮਤ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਦੀ ਹਵੇਲੀ ਦੇ ਕੋਲ ਇੱਕ ਪ੍ਰਿੰਟਿੰਗ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੇ ਆਬਿਦ ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਜਰਜਰ ਹਾਲਤ 'ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ। ਹੁਸੈਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਭੂਚਾਲ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਝਟਕਿਆਂ ਨੇ ਇਮਾਰਤ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਅਤੇ ਨੀਂਹ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੀਆਂ ਤਰੇੜਾਂ ਪੈ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਤਰੇੜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਲ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਹਾਦਸੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।"
ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਿਛੋਕੜ
ਕਪੂਰ ਹਵੇਲੀ, ਕਪੂਰ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਮੈਂਬਰ ਪਿਥਵੀਰਾਜ ਕਪੂਰ (Prithviraj Kapoor) ਦਾ ਘਰ ਸੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫ਼ਿਲਮ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਘਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਦੀਵਾਨ ਬਸ਼ੇਸ਼ਵਰਨਾਥ ਕਪੂਰ ਨੇ 1918 ਤੋਂ 1922 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਰਵਾਇਆ ਸੀ। ਰਾਜ ਕਪੂਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਾਚਾ ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਕਪੂਰ ਦਾ ਜਨਮ ਇਸੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।