ਉਦਾਰਤਾ

ਉਦਾਰਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਬਾਹਰਲੇ ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਦਿਲ ਦੀ ਉਹ ਸੂਖਮ, ਸਜੀਵ ਤੇ ਡੂੰਘੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਅਵਸਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਮਦਰਦੀ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਵਾਰਥ ਦੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਪਰਉਪਕਾਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅਸਮਾਨ ਵੱਲ ਲਿਜਾ ਕੇ ਆਖ਼ਰ ਉਸ ਦਾ ਰੂਹਾਨੀ ਪਿਆਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮਹਾਸਾਗਰ ’ਚ ਮੇਲ ਕਰਵਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲੋਕ ਛੋਟੇ ਦਾਨ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸਰੀਰਕ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਹੀ ਉਦਾਰਤਾ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਧਾਰਨਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਦਾਰਤਾ ਕੋਈ ਬਾਹਰੀ ਪਾਖੰਡ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਅੰਦਰੂਨੀ ਜਾਗ੍ਰਿਤ ਤੇ ਹਮਦਰਦੀ ਆਧਾਰਤ ਚੇਤਨਾ ਦਾ ਰੂਹਾਨੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੈ। ਜਦ ਕਿਸੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਦਿਲ ’ਚ ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਅਹਿਸਾਸ ਜਾਗਣ ਲੱਗੇ ਕਿ ਆਪ ਭਗਵਾਨ ਇਸ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਤਦ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਦਾਰਤਾ ਦਾ ਬ੍ਰਹਮ ਬੀਜ ਅੰਦਰੋਂ ਪੁੰਗਰ ਪਿਆ ਹੈ।

ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਅਨੰਦ ਦੇ ਕਈ ਪਹਿਲੂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਸ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਸ ਨਾ ਤਾਂ ਬਾਹਰੀ ਸੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਖ਼ੁਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚ, ਇਹ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵਿਚ ਹੈ। ਉਦਾਰਤਾ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਮਦਰਦੀ ਅਤੇ ਅਨੰਦ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਮਨ ਨੂੰ ਇਸ ਵਿਚ ਲੀਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਕਿਰਪਾ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਭਾਵਨਾ ਸਤਿਸੰਗ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ​​ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਘਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਵਾਰਥ ਦਾ ਅਲੋਪ ਹੋਣਾ ਸਵੈ-ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਾ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਯੋਗ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਰੋਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਨੰਦ ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਮਦਰਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਇਕ ਪਨਾਹ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਪਿਆਰ ਦਾ ਇਕ ਅਨੰਤ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਸਮੁੰਦਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਪ੍ਰੇਮੀ ਅਤੇ ਪਿਆਰੇ ਦਾ ਸਦੀਵੀ ਅਨੰਦਮਈ ਵਿਵਹਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਸੰਪੂਰਨਤਾ ਹੈ।

-ਮਹੰਤ ਆਚਾਰਿਆ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾਸ।