ਕੀ ਹੈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ MSP, ਕਿਵੇਂ ਤੈਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ, ਪੜ੍ਹੋ ਡਿਟੇਲ
MSP ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਆਰਥਿਕ ਭਰੋਸਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਫ਼ਸਲ ਉਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲੱਗ ਸਕੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਫਸਲ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਕੀਮਤ ਮਿਲੇਗੀ।
Posted By Seema Anand
Publish Date: Wed, 07 Jun 2023 12:31 PM (IST)
Updated Date: Wed, 07 Jun 2023 12:45 PM (IST)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਡੈਸਕ : ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਹੋਵੇ ਤਾਂ 2020 ਤੋਂ 2021 ਤਕ ਦੇਸ਼ 'ਚ ਪੂਰਾ ਇਕ ਸਾਲ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਖਿਲਾਫ ਅੰਦੋਲਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਕਿਸਾਨ ਅੰਦੋਲਨ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਕਾਫੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਅੰਦੋਲਨ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ (ਐੱਮਐੱਸਪੀ) ਲਈ ਲੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉੱਪਰੋਂ-ਉੱਪਰੋਂ ਤਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਹਰ ਕੋਈ MSP ਬਾਰੇ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਪਰ ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝਣ 'ਚ ਕੋਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
ਕੀ ਹੈ MSP ?
ਸਰਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿਚ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਗਾਈ ਗਈ ਫਸਲ ਦੀ ਇਕ ਕੀਮਤ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਫਸਲ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਕਿਸਾਨ ਉਸ ਫਸਲ ਨੂੰ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਵੇਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਫਸਲ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕੀਮਤ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
MSP ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਸੀ। ਅਸਲ ਵਿਚ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਅਕਾਲ ਤੇ ਅੰਨ ਸੰਕਟ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿਸਾਨ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਸਨ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਐਮਐਸਪੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ MSP ਤੋਂ ਕੀ ਫਾਇਦਾ?
ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਆਰਥਿਕ ਭਰੋਸਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਫ਼ਸਲ ਉਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲੱਗ ਸਕੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਫਸਲ ਦੀ ਕਿੰਨੀ ਕੀਮਤ ਮਿਲੇਗੀ।
ਮੰਗ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਕਿਸਾਨ ਦੀ ਫਸਲ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂਕਿ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋਵੇ ਉਸ ਕਿਸਾਨ ਨੂੰ ਫਸਲ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੰਨੀ ਰਕਮ ਤਾਂ ਮਿਲੇਗੀ ਹੀ।
ਸਰਕਾਰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਜਬੂਰ ਨਹੀਂ
ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਦੇਣ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਾਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਿੱਧੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਮਐਸਪੀ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਕਾਨੂੰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਕੱਲ੍ਹ ਕਿਸਾਨ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਅਦਾਲਤ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਘਸੀਟ ਸਕਦੇ। ਸਰਕਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਕੌਣ ਤੈਅ ਕਰਦਾ ਹੈ ਫਸਲਾਂ ਦਾ MSP ?
ਕੇਂਦਰੀ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰਾਲੇ ਅਧੀਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਾਗਤਾਂ ਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਲਈ ਕਮਿਸ਼ਨ (CACP) ਹਰ ਸਾਲ ਹਾੜੀ ਤੇ ਸਾਉਣੀ ਦੀਆਂ ਫਸਲਾਂ ਲਈ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। CACP ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਹਰ ਸਾਲ 23 ਫ਼ਸਲਾਂ ਲਈ MSP ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਕਿਹੜੇ ਹਨ 23 ਅਨਾਜ ?
ਇਨ੍ਹਾਂ 23 ਅਨਾਜਾਂ 'ਚੋਂ 7 ਅਨਾਜ ਮੱਕੀ, ਜਵਾਰ, ਬਾਜਰਾ, ਝੋਨਾ, ਕਣਕ, ਜੌਂ ਤੇ ਰਾਗੀ ਹਨ। 5 ਦਾਲਾਂ ਹਨ, ਮੂੰਗ, ਅਰਹਰ, ਛੋਲਿਆਂ ਦੀ ਦਾਲ, ਮਾਂਹ ਤੇ ਮਸਰ। 7 ਤੇਲ ਬੀਜ ਹਨ ਸੋਇਆਬੀਨ, ਤਿਲ, ਸੂਰਜਮੁਖੀ, ਕੁਸੁਮ, ਮੂੰਗਫਲੀ, ਤੋਰੀਆ-ਸਰ੍ਹੋਂ ਤੇ ਨਾਈਜਰ ਬੀਜ ਅਤੇ ਆਖਰੀ 4 ਵਪਾਰਕ ਫਸਲਾਂ, ਕਪਾਹ, ਸੁੱਕਾ ਨਾਰੀਅਲ, ਗੰਨਾ ਤੇ ਕੱਚਾ ਜੂਟ ਹਨ।