ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਹਿੱਕ ਚੀਰ ਕੇ ਬਣਾਇਆ ਰਸਤਾ! ਕਿਸ ਨੇ ਬਣਾਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ 'ਅੰਡਰਸੀ ਟਨਲ'? ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਹੈ ਮੌਜੂਦ
ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟਨਲਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ 2,798.44 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਹੋਏ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਜਿਸ ਪੂਰੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਕਿ ਮੁੰਬਈ ਕੋਸਟਲ ਰੋਡ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ, ਉਸ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ 13,983 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ।
Posted By Seema Anand
Publish Date: Tue, 21 Apr 2026 03:01 PM (IST)
Updated Date: Tue, 21 Apr 2026 03:03 PM (IST)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਨੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ (Infrastructure) ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲੰਬਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸਿਰਫ਼ ਸੀਮਿੰਟ-ਕੰਕਰੀਟ ਦੇ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ, ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਗੋਲਡਨ ਕੁਆਡ੍ਰੀਲੈਟਰਲ ਨੇ ਦਿੱਲੀ, ਮੁੰਬਈ, ਚੇਨਈ ਅਤੇ ਕੋਲਕਾਤਾ ਨੂੰ ਜੋੜਿਆ। ਹੁਣ ਦਿੱਲੀ-ਮੁੰਬਈ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ-ਕਟੜਾ ਵਰਗੇ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ-ਵੇਅ ਦੂਰੀ ਅਤੇ ਸਮਾਂ ਦੋਵੇਂ ਘਟਾ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸਮਾਰਟ ਸਿਟੀ ਮਿਸ਼ਨ, ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ, ਅਟਲ ਟਨਲ ਅਤੇ ਚਨਾਬ ਬ੍ਰਿਜ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਤ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਭਾਰਤ ਨੈੱਟ, UPI ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਡੇਟਾ ਸੈਂਟਰ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੇ ਡਿਜੀਟਲ ਇਨਫਰਾਸਟ੍ਰਕਚਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਲੀਡਰ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕੜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਹੈ 'ਅੰਡਰਸੀ ਟਨਲ' (Undersea Tunnels), ਯਾਨੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਣੀ ਸੁਰੰਗ। ਇਹ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਕਿਸ ਨੇ ਅਤੇ ਕਿੰਨੇ ਵਿੱਚ ਬਣਾਈ, ਆਓ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ।
ਇਹ ਹੈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅੰਡਰਸੀ ਟਨਲ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਬਣੀ ਜੁੜਵਾਂ ਸੁਰੰਗ 2 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਮਾਰਚ 2024 ਦੇ ਦੂਜੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕਿ 'ਮੁੰਬਈ ਕੋਸਟਲ ਰੋਡ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ' ਦੇ 10.58 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। 2.07 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਇਹ ਜੁੜਵਾਂ ਅੰਡਰਸੀ ਟਨਲ ਪ੍ਰਿਯਦਰਸ਼ਨੀ ਪਾਰਕ ਨੂੰ ਗਿਰਗਾਂਵ ਚੌਪਾਟੀ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀ ਹੈ।
ਕਿਸ ਨੇ ਬਣਾਈ ਇਹ ਟਨਲ?
ਇਨ੍ਹਾਂ ਟਨਲਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਬ੍ਰਿਹਨਮੁੰਬਈ ਨਗਰ ਨਿਗਮ (BMC) ਲਈ ਲਾਰਸਨ ਐਂਡ ਟੂਬਰੋ (L&T) ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਟਨਲ ਬੋਰਿੰਗ ਮਸ਼ੀਨ (TBM) ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਚਾਈਨਾ ਰੇਲਵੇ ਕੰਸਟਰਕਸ਼ਨ ਹੈਵੀ ਇੰਡਸਟਰੀ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਟਿਡ (CRCHIL) ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਕਿੰਨੀ ਹੈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟਨਲਾਂ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ?
ਇਹ ਜੁੜਵਾਂ ਯਾਨੀ ਦੋ ਟਨਲਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਤਲ ਤੋਂ 17-20 ਮੀਟਰ ਹੇਠਾਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਲੋਕੇਸ਼ਨ ਮਾਲਾਬਾਰ ਹਿਲ ਦੇ ਕੋਲ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਦੋ ਸੁਰੰਗਾਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਦਾ ਵਿਆਸ (Diameter) 12.19 ਮੀਟਰ ਹੈ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਤਿੰਨ ਲੇਨਾਂ ਹਨ। ਹਰ ਟਨਲ ਵਿੱਚ 3.2 ਮੀਟਰ ਚੌੜਾ ਇੱਕ ਵਾਈਡ ਚੈਨਲ ਹੈ।
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮੁੰਬਈ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਇਹ ਵਿਕਾਸ ਭਾਰਤ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਕਦਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਟਨਲ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਅਤੇ ਕੁਝ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ।
ਬਣਾਉਣ 'ਤੇ ਕਿੰਨੇ ਹੋਏ ਖਰਚ?
ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਟਨਲਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ 2,798.44 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਖਰਚ ਹੋਏ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਜਿਸ ਪੂਰੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਇਹ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਯਾਨੀ ਕਿ ਮੁੰਬਈ ਕੋਸਟਲ ਰੋਡ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ, ਉਸ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ 13,983 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ।