PM Vishwakarma Yojana: 2500 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ AI ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ, ਕੀ ਹੈ ਇਹ ਸਕੀਮ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਫਾਇਦਾ? ਜਾਣੋ ਪੂਰਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸ
ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 17 ਸਤੰਬਰ 2023 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੱਥੀਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੰਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ MSME ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਧਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
Posted By Seema Anand
Publish Date: Mon, 20 Apr 2026 04:04 PM (IST)
Updated Date: Mon, 20 Apr 2026 04:07 PM (IST)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਸੂਖਮ, ਲਘੂ ਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਉਦਯੋਗ (MSME) ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਪੀਐਮ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰਾਂ ਤੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਸਮੇਤ 2,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਮਰੱਥਾ 'ਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਲਈ AI Training ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਪਹਿਲ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਰਵਾਇਤੀ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਸ਼ਕਤ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੀਐਮ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਯੋਜਨਾ ਹੈ ਕੀ, ਇਸ ਤੋਂ ਕਿਸ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੌਣ-ਕੌਣ ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਨਾਲ ਹੀ, ਇਸ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸ ਕੀ ਹੈ? ਚਲੋ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ।
ਕੀ ਹੈ ਪੀਐਮ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਯੋਜਨਾ?
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 17 ਸਤੰਬਰ 2023 ਨੂੰ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਹੱਥੀਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੰਦਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ MSME ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਧਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਕੀ ਲਾਭ ਹਨ?
ਕਰਜ਼ਾ: ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਗਾਰੰਟੀ ਦੇ 3 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਲੋਨ 5 ਫੀਸਦੀ ਵਿਆਜ ਦਰ 'ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲੋਨ ਦੋ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਟੂਲਕਿੱਟ ਸਹਾਇਤਾ: 15,000 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਈ-ਵਾਊਚਰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿਖਲਾਈ (Training): ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਿਖਲਾਈ (5-7 ਦਿਨ) ਅਤੇ ਐਡਵਾਂਸ ਟ੍ਰੇਨਿੰਗ (15+ ਦਿਨ) ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ 500 ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਾਭ ਲੈਣ ਲਈ ਯੋਗਤਾ ਕੀ ਹੈ?
- ਬਿਨੈਕਾਰ ਅਸੰਗਠਿਤ ਖੇਤਰ (Unorganized sector) ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਤਰਖਾਣ, ਲੋਹਾਰ, ਮੂਰਤੀਕਾਰ, ਘੁਮਿਆਰ, ਰਾਜ ਮਿਸਤਰੀ ਵਰਗੇ 18 ਰਵਾਇਤੀ ਕਿੱਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
- ਪਿਛਲੇ 5 ਸਾਲਾਂ 'ਚ PMEGP, ਪੀਐਮ ਸਵਨਿਧੀ ਜਾਂ ਮੁਦਰਾ ਵਰਗੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਨਾ ਲਿਆ ਹੋਵੇ।
- ਉਮਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 18 ਸਾਲ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਨੂੰ ਹੀ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ।
ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ ਅਪਲਾਈ?
- ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ pmvishwakarma.gov.in 'ਤੇ ਜਾਓ।
- 'ਸੀਐਸਸੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਲੌਗਿਨ' ਦੇ ਅਧੀਨ 'ਸੀਐਸਸੀ - ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ' ਕਰੋ।
- ਆਪਣਾ ਮੋਬਾਈਲ ਵੈਰੀਫਾਈ ਕਰੋ ਅਤੇ ਆਧਾਰ ਈ-ਕੇਵਾਈਸੀ ਪੂਰਾ ਕਰੋ।
- 'ਕਾਰੀਗਰ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਫਾਰਮ' ਭਰੋ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੋਰਟਲ 'ਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰੋ।
- ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੀਐਮ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਡਿਜੀਟਲ ਆਈਡੀ ਅਤੇ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ।
- ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਸਤਾਵੇਜ਼: ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ, ਬੈਂਕ ਵੇਰਵੇ, ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ, ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ।