300 ਤਕ ਪਹੁੰਚੇਗਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਪਿਆ! ਕੰਗਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ 'ਤੇ ਮੰਡਰਾਇਆ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ, ਰਸਾਤਲ 'ਚ ਜਾ ਰਹੀ ਆਰਥਿਕਤਾ
ਟੌਪਲਾਈਨ ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਨੇ ਸ਼ਨਿਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਆਪਣੀ ਤਾਜ਼ਾ "ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਟ੍ਰੈਟਜੀ" ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਊਰਜਾ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਹੱਦ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਫਰਮ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਉਦੋਂ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਜੇਕਰ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਹੱਲ ਹੋਵੇ।
Posted By Seema Anand
Publish Date: Sun, 03 May 2026 03:40 PM (IST)
Updated Date: Sun, 03 May 2026 04:05 PM (IST)
ਬਿਜ਼ਨੈੱਸ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਡੌਨ (Dawn) ਦੀ ਇਕ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਮੱਧ ਪੂਰਬ 'ਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸੰਕਟ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੰਘਰਸ਼ਸ਼ੀਲ ਆਰਥਿਕਤਾ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਹੈ। ਟੌਪਲਾਈਨ ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਨੇ ਸ਼ਨਿਚਰਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਆਪਣੀ ਤਾਜ਼ਾ "ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਟ੍ਰੈਟਜੀ" ਰਿਪੋਰਟ 'ਚ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਊਰਜਾ ਲਾਗਤ 'ਚ ਵਾਧੇ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਇਕ ਬੇਹੱਦ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਮੁਲਾਂਕਣ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਫਰਮ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਸੁਧਾਰ ਉਦੋਂ ਹੀ ਸੰਭਵ ਹੈ ਜੇਕਰ ਇਸ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਹੱਲ ਹੋਵੇ।
ਮਹਿੰਗਾਈ 'ਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਕੀ ਅਸਰ ਹੋਵੇਗਾ?
ANI ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤ 'ਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਲਈ ਵੱਡਾ ਸਿਰਦਰਦ ਬਣੀ ਰਹੇਗੀ। ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ ਔਸਤਨ 9 ਤੋਂ 10% ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026 (FY26) ਦੀ ਚੌਥੀ ਤਿਮਾਹੀ 'ਚ ਇਸ ਦੇ 11% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ $100 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਕੀਮਤ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹਨ। ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਵਿੱਚ ਹਰ $10 ਦਾ ਵਾਧਾ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 50 ਬੇਸਿਸ ਪੁਆਇੰਟਸ (0.50%) ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰੇਗਾ।
ਜੇਕਰ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ $120 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਾਲਾਨਾ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦਰ 11% ਨੂੰ ਛੂਹ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਸਟੇਟ ਬੈਂਕ ਆਫ ਪਾਕਿਸਤਾਨ (SBP) ਨੂੰ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਵੇਗਾ।
ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ 'ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਵੇਗਾ?
ਵਧਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਤੇ ਅਸਥਿਰਤਾ ਕਾਰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਰ (GDP Growth) ਹੌਲੀ ਹੋਣ ਦਾ ਪੂਰਾ ਖਦਸ਼ਾ ਹੈ। ਟੌਪਲਾਈਨ ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਨੇ FY27 ਲਈ ਆਪਣੇ GDP ਅਨੁਮਾਨ ਨੂੰ 4.0% ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 2.5 ਤੋਂ 3.0% ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ FY26 ਲਈ ਵਿਕਾਸ ਦਰ 3.5 ਤੋਂ 4.0% ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਲਗਭਗ 4% ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਸਿਰਫ 1% ਰਹਿਣ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਹੈ।
ਕਰੰਟ ਅਕਾਊਂਟ ਤੇ ਵਿੱਤੀ ਘਾਟੇ ਦੀ ਕੀ ਸਥਿਤੀ ਹੈ?
ਡੌਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਜੇਕਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਰਕਾਰ ਸਖ਼ਤ ਦਰਾਮਦ (import) ਕੰਟਰੋਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ 'ਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਵਿਗੜ ਸਕਦੀ ਹੈ। FY27 ਲਈ ਕਰੰਟ ਅਕਾਊਂਟ ਘਾਟਾ $8 ਬਿਲੀਅਨ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਹੋਰ ਵਧੇਗਾ। FY26 ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਘਾਟਾ (Fiscal Deficit) GDP ਦੇ 4.0% ਤੋਂ 4.5% ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਹਿਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਦਰਾ ਕੋਸ਼ (IMF) ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਟੀਚਿਆਂ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਇੰਨਾ ਖਰਾਬ ਕਿਉਂ ਹੈ?
ਊਰਜਾ ਦੀ ਦਰਾਮਦ 'ਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਭਾਰੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਕਾਰਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸਟਾਕ ਐਕਸਚੇਂਜ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਖਰਾਬ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ 'ਚੋਂ ਇਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਆਪਣੀ ਕੁੱਲ ਊਰਜਾ ਲੋੜਾਂ ਦਾ ਲਗਪਗ 85% ਦਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। FY26 'ਚ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਦਰਾਮਦ ਦਾ ਬਿੱਲ $15 ਬਿਲੀਅਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਸੇ ਭਾਰੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਕਾਰਨ ਸਾਲ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ 'ਚ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ 15% ਦੀ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਪਏ ਦਾ ਕੀ ਭਵਿੱਖ ਹੈ?
ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪੈਸੇ (remittances) ਵਿੱਚ 3.5% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ (GCC) ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪੈਸੇ ਵਿੱਚ 10% ਦੀ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨਿਰਯਾਤ (export) ਵਿੱਚ ਵੀ 4% ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਜਤਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਰੁਪਏ ਦੇ ਹੋਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣ ਦਾ ਖਦਸ਼ਾ ਹੈ। FY27 ਤੱਕ ਇਹ 298 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ।