EPFO ਹਾਇਰ ਪੈਨਸ਼ਨ 'ਤੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਵੱਡਾ ਫੈਸਲਾ: 2014 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ ਫਾਇਦਾ, ਜਾਣੋ ਕਿਸ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗੀ ਵਧੇਰੇ ਪੈਨਸ਼ਨ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। EPFO Pension: ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਖ਼ਬਰ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੀਐੱਫ (PF) ਕੱਟਦਾ ਹੈ। ਦਰਅਸਲ, ਈਪੀਐੱਸ-95 (EPS-95) ਉੱਚ ਪੈਨਸ਼ਨ ਸਕੀਮ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਰਨਾਟਕ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸੁਣਵਾਈ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਇਸੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 30 ਅਪ੍ਰੈਲ ਨੂੰ ਕਰਨਾਟਕ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਅਜਿਹੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਪੜ੍ਹਨੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਕਰਨਾਟਕ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਆਪਣੇ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ EPS 95 ਪੈਨਸ਼ਨ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਉਹ 1 ਸਤੰਬਰ, 2014 ਨੂੰ ਨੌਕਰੀ ਵਿੱਚ ਸਨ ਅਤੇ EPS ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਨਾਲ ਹੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਆਪਸ਼ਨ (Joint Option) ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ PF ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਤਨਖਾਹ ਦੀ ਉਪਰਲੀ ਸੀਮਾ (Wage ceiling caps) ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਸੀ।

ਕੋਰਟ ਦੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ 2014 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨੌਕਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੀਐੱਫ ਕੱਟ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਇਰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਸਕੀਮ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਹੈ ਜੋ 1 ਸਤੰਬਰ, 2014 ਨੂੰ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ EPF/EPS ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ ਅਤੇ ਜੋ ਉਸ ਤਾਰੀਖ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਬਣੇ ਰਹੇ।

EPFO ਦੀ ਹਾਇਰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਨਾਰਮਲ EPS ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਵੱਖਰੀ ਹੈ?

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਉਲਝਣ ਹੈ ਕਿ EPFO ਦੀ ਹਾਇਰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦਾ ਲਾਭ ਕੌਣ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਆਮ ਪੈਨਸ਼ਨ ਤੋਂ ਕਿੰਨੀ ਵੱਖਰੀ ਹੈ? ਆਓ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ:

ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ 19 ਨਵੰਬਰ, 1995 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪੈਨਸ਼ਨ ਪਾਉਣ ਲਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 10 ਸਾਲ ਦੀ ਨੌਕਰੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ (ਮਾਲਕ) ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਵਿੱਚੋਂ 8.33% ਪੈਨਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਤੁਹਾਡੇ EPF ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। EPS ਵਿੱਚ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦਾ ਆਪਣਾ ਕੋਈ ਯੋਗਦਾਨ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।

ਤਨਖਾਹ ਦੀ ਸੀਮਾ (Salary Limit):

ਇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਿਮਿਟ ਹੈ। ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 15,000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਤਨਖਾਹ 'ਤੇ ਹੀ ਪੈਨਸ਼ਨ ਯੋਗਦਾਨ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਤੁਹਾਡੀ ਅਸਲ ਬੇਸਿਕ ਤਨਖਾਹ 50,000 ਰੁਪਏ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਯੋਗਦਾਨ 15,000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਿਮਿਟ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਹੀ ਕੱਟਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਹਾਇਰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦਾ ਆਪਸ਼ਨ:

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਪੈਨਸ਼ਨ ਕਟਵਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, 2014 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 2022 ਵਿੱਚ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਕਿ ਜੋ 2014 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂਬਰ ਸਨ, ਉਹ ਹਾਇਰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਦਾ ਆਪਸ਼ਨ ਚੁਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਹਾਇਰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਚੁਣਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ ਫਾਇਦਾ?

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਾਇਰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਚੁਣੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ EPS ਦੀ ਆਮ ਕੈਪ ਲਿਮਿਟ (15,000 ਰੁਪਏ) ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਨਸ਼ਨ ਮਿਲੇਗੀ।

ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਬੇਸਿਕ ਤਨਖਾਹ 50,000 ਰੁਪਏ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਾਰਮਲ ਸਕੀਮ ਵਿੱਚ ਪੈਨਸ਼ਨ ਸਿਰਫ਼ 15,000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਬਣੇਗੀ। ਪਰ ਹਾਇਰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਆਪਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਹ 50,000 ਰੁਪਏ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਮਿਲੇਗੀ।

EPFO ਨੇ ਕਲੇਮ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਮਾਮਲਾ ਕੋਰਟ ਪਹੁੰਚਿਆ

ਕਰਮਚਾਰੀ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਫੰਡ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਪਰ EPFO ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਲਈ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਪੈਨਸ਼ਨ ਫੰਡ ਦੀ ਬਜਾਏ ਭਵਿੱਖ ਨਿਧੀ (Provident Fund) ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਅਸਲ ਤਨਖਾਹ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਦਿੱਤਾ।

EPFO ਵੱਲੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਹਾਇਰ ਪੈਨਸ਼ਨ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਮਲਾ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਜਸਟਿਸ ਅਨੰਤ ਰਾਮਨਾਥ ਹੇਗੜੇ ਨੇ EPFO ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਉੱਚ ਪੈਨਸ਼ਨ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ 1 ਸਤੰਬਰ, 2014 ਤੱਕ EPS ਪੈਨਸ਼ਨ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਤਾਰੀਖ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਟਾਇਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।