ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਲਗਾਤਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਅਮੀਰ; ਟਿਕਟਾਂ ਵੇਚ ਕੇ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ₹6000 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਕਮਾਈ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2025–26 ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਕਬਾੜ (ਸਕ੍ਰੈਪ) ਵੇਚ ਕੇ 6,813.86 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਕਮਾਈ ਰੇਲਵੇ ਵੱਲੋਂ ਮਿੱਥੇ ਗਏ 6,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਟੀਚੇ ਤੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ। ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਇਸ ਉਪਲਬਧੀ ਦੀ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੋਨਟਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਟੀਚੇ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਕਿੰਨੀ ਹੋਈ ਸੀ ਕਮਾਈ?

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 2024–25 ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ 5,400 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਟੀਚੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 6,641.78 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕਮਾਏ ਸਨ। ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਇਹ ਸਫਲਤਾ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਰੇਲਵੇ ਆਪਣੇ ਡਿਪੂਆਂ, ਯਾਰਡਾਂ ਅਤੇ ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪਏ ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਬੇਕਾਰ ਸਾਮਾਨ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਚੰਗੀ ਆਮਦਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਜਗ੍ਹਾ ਵੀ ਖਾਲੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰੀਸਾਈਕਲਿੰਗ ਰਾਹੀਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨੂੰ ਵੀ ਫ਼ਾਇਦਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਹੋਰ ਕਿੱਥੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਕਮਾਈ?

ਟਿਕਟਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਆਮਦਨ (ਨਾਨ-ਫੇਅਰ ਰੈਵੇਨਿਊ - NFR) ਵੀ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ:

ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਉਛਾਲ: 2021–22 ਵਿੱਚ ਇਹ ਆਮਦਨ ਕਰੀਬ 290 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ, ਜੋ 2025–26 ਵਿੱਚ ਵਧ ਕੇ 777.76 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋ ਗਈ ਹੈ (ਲਗਭਗ 168 ਫੀਸਦੀ ਵਾਧਾ)।

ਸਰੋਤ: ਸਟੇਸ਼ਨ ਵਿਕਾਸ, ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਦੀਆਂ ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਦੀ ਵਪਾਰਕ ਵਰਤੋਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਕਮਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਸ ਆਮਦਨ ਦਾ ਰੇਲਵੇ ਕੀ ਕਰੇਗਾ?

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਵਾਧੂ ਆਮਦਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ, ਡਿਜੀਟਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ—ਅਤੇ ਇਹ ਸਭ ਬਿਨਾਂ ਕਿਰਾਇਆ ਵਧਾਏ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰਾਂਡਡ ਦੁਕਾਨਾਂ ਨਾਲ ਵਧੇਗੀ ਆਮਦਨ

ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਬ੍ਰਾਂਡਡ ਦੁਕਾਨਾਂ (Single-brand outlets) ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਠੇਕੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੱਕ 22 ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਬ੍ਰਾਂਡਾਂ ਨੂੰ ਜਗ੍ਹਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮਿਲਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਦਾ ਖ਼ਜ਼ਾਨਾ ਵੀ ਭਰੇਗਾ।