ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਬੈਂਕ: ਮੁਗ਼ਲ ਕਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਸੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ, ਜਾਣੋ ਅੱਜ ਕੌਣ ਹੈ ਮਾਲਕ
ਬੰਕਾ ਮੋਂਟੇ ਦੇਈ ਪਾਸਚੀ ਡੀ ਸਿਏਨਾ ਐਸਪੀਏ ਇੱਕ ਸੂਚੀਬੱਧ (Listed) ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪੀਟਲ ਇਸ ਸਮੇਂ 2,844 ਕਰੋੜ ਯੂਰੋ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਕਰੰਸੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਗਭਗ 3.15 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਬਣਦੀ ਹੈ।
Posted By Neha Diwan
Publish Date: Sun, 31 May 2026 11:02 AM (IST)
Updated Date: Sun, 31 May 2026 11:03 AM (IST)
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਬੈਂਕਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੇ ਕਰੰਸੀ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਤੋਂ ਹੋਈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਬੈਂਕ ਕਈ ਸੌ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੇ, ਜਦੋਂ ਵਪਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਕ ਆਪਣੇ ਧਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਉਸ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਪਾਰੀਆਂ, ਰਾਜਘਰਾਣਿਆਂ ਅਤੇ ਚਰਚ ਨੂੰ ਵਿੱਤੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਿੰਦੀਆਂ ਸਨ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੋਟ ਜਾਰੀ ਕਰਨਾ, ਜਮ੍ਹਾਂ ਰਾਸ਼ੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਪਾਰ ਲਈ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸੰਭਾਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
ਜੰਗਾਂ, ਆਰਥਿਕ ਮੰਦੀ ਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅੱਜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਬੈਂਕ ਕਿਹੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਜ ਤੱਕ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਆਓ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਾਂ।
ਕਿੰਨਾ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਇਤਿਹਾਸ?
ਬੰਕਾ ਮੋਂਟੇ ਦੇਈ ਪਾਸਚੀ ਡੀ ਸਿਏਨਾ ਐਸਪੀਏ (BMPS), ਜਿਸ ਨੂੰ BMPS ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਇਤਾਲਵੀ (Italian) ਬੈਂਕ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ 1472 (554 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ) ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਇੱਕ 'ਮਾਊਂਟ ਆਫ ਪਾਇਟੀ' ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ 1624 (402 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ) ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਯਾਨੀ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁਗ਼ਲ ਕਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ।
ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਬੈਂਕ ਹੈ, ਅਤੇ 2025 ਵਿੱਚ 'Mediobanca' ਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਇਟਲੀ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬੈਂਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ?
BMPS ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਜਨਰਲ ਕੌਂਸਲ ਆਫ ਦ ਰਿਪਬਲਿਕ ਆਫ ਸਿਏਨਾ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਲੋੜਵੰਦ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਅਤੇ ਵਾਜਬ ਸ਼ਰਤਾਂ 'ਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਲਈ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਮਾਨਤ ਵਜੋਂ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਕਦੋਂ ਆਇਆ ਸੀ ਸੰਕਟ?
ਯੂਰੋ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਸੰਕਟ ਦੌਰਾਨ ਇਤਾਲਵੀ ਸਰਕਾਰੀ ਕਰਜ਼ੇ 'ਤੇ ਮਾੜੇ ਅਸਰ ਕਾਰਨ, MPS ਨੂੰ 2012 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਛਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ 2 ਬਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ। ਉਦੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪੂੰਜੀ ਜੁਟਾਉਣੀ ਪਈ। ਫਿਰ 2017 ਵਿੱਚ 8.3 ਅਰਬ ਯੂਰੋ ਦੀ ਪੂੰਜੀ ਵਾਧੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲਾ (ਇਟਲੀ) MPS ਦਾ ਮੁੱਖ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕ ਬਣ ਗਿਆ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਬੈਂਕ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਵੀਨਤਾ (Innovation), ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣਾ ਸੀ।
ਕਿਸ-ਕਿਸ ਕੋਲ ਹੈ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ (Shareholding)?
ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰਾਲਾ, ਇਟਲੀ (MEF): 11.731%
Gruppo Francesco Gaetano Caltagirone: 9.963%
DELFIN S.A.R.L.: 9.866%
BANCO BPM S.p.A.: 8.996%
ਹੋਰ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕ: 59.444%
ਬੈਂਕ ਦੀ ਕੀਮਤ (Value) ਕਿੰਨੀ ਹੈ?
ਬੰਕਾ ਮੋਂਟੇ ਦੇਈ ਪਾਸਚੀ ਡੀ ਸਿਏਨਾ ਐਸਪੀਏ ਇੱਕ ਸੂਚੀਬੱਧ (Listed) ਸੰਸਥਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪੀਟਲ ਇਸ ਸਮੇਂ 2,844 ਕਰੋੜ ਯੂਰੋ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਕਰੰਸੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਗਭਗ 3.15 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਬਣਦੀ ਹੈ।