ਸੱਦਾਮ ਹੁਸੈਨ, ਲਾਦੇਨ ਤੇ ਮਾਦੁਰੋ... ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਫੜਿਆ, ਹੁਣ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਕਿਹੜਾ?

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਮਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਨੇਤਾ ਰਹੇ ਨਿਕੋਲਸ ਮਾਦੁਰੋ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਇਹ ਕਾਰਵਾਈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੂੰ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਐਲਾਨੇ ਯੁੱਧ ਜਾਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਦੇ ਹਟਾਉਣਾ, ਆਧੁਨਿਕ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਸੀਨੀਅਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਸੱਦਾਮ ਹੁਸੈਨ ਅਤੇ ਓਸਾਮਾ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਆਰਾ ਫੜਨ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।

ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਲਈ ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?

ਭਾਵੇਂ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹੋਣ ਦੇ ਸਬੂਤ ਮੰਗੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਉੱਠਿਆ ਹੈ: ਜੇਕਰ ਮਾਦੁਰੋ ਸੱਚਮੁੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਲਈ ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?

ਪਨਾਮਾ ਅਤੇ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ

ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇੜਲੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਉਦਾਹਰਣ 1989 ਵਿੱਚ ਪਨਾਮਾ ਦੇ ਨੇਤਾ ਮੈਨੂਅਲ ਨੋਰੀਗਾ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰਵਾਈ ਸੀ। ਮਾਦੁਰੋ ਵਾਂਗ, ਨੋਰੀਗਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਵਾਦਤ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।

ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਉਸ 'ਤੇ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਤਸਕਰੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਹਟਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਸੀ, ਪਰ ਨੋਰੀਗਾ ਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਲੜਾਈ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਨਾਮਾ ਦੀ ਫੌਜ ਜਲਦੀ ਹੀ ਹਾਰ ਗਈ।

ਇਸ ਵਾਰ, ਪੈਮਾਨਾ ਅਤੇ ਤਰੀਕਾ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਜਾਪਦਾ ਹੈ। ਬੀਬੀਸੀ ਦੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਕਰਾਕਸ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਹਟਾਉਣਾ ਇਸ ਕਾਰਵਾਈ ਨੂੰ ਨੋਰੀਗਾ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫਤਾਰੀ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਾਲੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਸਟੀਕ ਛਾਪਾ।

ਸੀਐਨਐਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਨਿੱਕ ਪੈਟਨ ਵਾਲਸ਼ ਨੇ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ "ਬਿਲਕੁਲ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ" ਕਿਹਾ, ਓਸਾਮਾ ਬਿਨ ਲਾਦੇਨ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਸੱਦਾਮ ਹੁਸੈਨ ਨੂੰ ਫੜਨ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੇ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਸਨੂੰ ਟਰੰਪ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਫ਼ੌਜੀ ਦਖਲ ਦੱਸਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਹੱਦ ਤੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਮਾਦੁਰੋ ਲਈ ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?

ਅਮਰੀਕੀ ਅਟਾਰਨੀ ਜਨਰਲ ਪਾਮੇਲਾ ਬੋਂਡੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮਾਦੁਰੋ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਰਸਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕਈ ਗੰਭੀਰ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਰਕੋ-ਅੱਤਵਾਦ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੋਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਰਕੋ-ਅੱਤਵਾਦ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼, ਕੋਕੀਨ ਆਯਾਤ ਕਰਨ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼, ਮਸ਼ੀਨ ਗਨ ਅਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਯੰਤਰਾਂ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ, ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਰੁੱਧ ਅਜਿਹੇ ਹਥਿਆਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕੱਦਮੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਜਵਾਬਦੇਹ ਠਹਿਰਾਉਣ ਲਈ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਸੈਨੇਟਰ ਮਾਈਕ ਲੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕੋ ਰੂਬੀਓ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਦੂਰ-ਸੱਜੇ MAGA ਟਿੱਪਣੀਕਾਰ ਲੌਰਾ ਲੂਮਰ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੌਜੂਦਾ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੇਲਸੀ ਰੋਡਰਿਗਜ਼ ਨੂੰ ਅੰਤਰਿਮ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?

ਜੇਕਰ ਮਾਦੁਰੋ ਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਤੀਜੇ ਅਜੇ ਵੀ ਅਸਪਸ਼ਟ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਤਬਦੀਲੀ ਲਈ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਰੀਆ ਕੋਰੀਨਾ ਮਚਾਡੋ ਜਾਂ ਐਡਮੰਡੋ ਗੋਂਜ਼ਾਲੇਜ਼ ਵਰਗੇ ਵਿਰੋਧੀ ਨੇਤਾ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੌਜੂਦਾ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਹੋਰ ਡੂੰਘਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਾਪਸ ਢਹਿ-ਢੇਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਹਿੱਸਾ ਗਰੀਬੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਚਾਨਕ ਸੱਤਾ ਦਾ ਖਲਾਅ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸਮੂਹਾਂ, ਅਪਰਾਧਿਕ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਫੌਜੀ ਧੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ ਜੋ ਮਾਦੁਰੋ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸੁਚਾਰੂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਸਨ।

ਇਤਿਹਾਸ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਤੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਵੋਟਿੰਗ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਾਇਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਅਰਾਜਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਿੰਸਕ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮਾਦੁਰੋ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅਧਿਆਇ ਬੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਨੇ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਹੈ।