ਦੁਨੀਆ 'ਚ ਵਧ ਗਿਆ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਯੁੱਧ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ? ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਰੂਸ ਵਿਚਕਾਰ ਨਵੀਂ ਸਟਾਰਟ ਸੰਧੀ ਦੀ ਮਿਆਦ ਹੋ ਗਈ ਖਤਮ

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਿਚਕਾਰ ਨਵੀਂ ਸਟਾਰਟ ਸੰਧੀ, ਜੋ ਕਿ ਰਣਨੀਤਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸੀ, ਦੀ ਮਿਆਦ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਧੀ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸੁਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।

ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ 2010 ਵਿੱਚ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ 2026 ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ, 5 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ, ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

ਨਵੀਂ START ਸੰਧੀ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅਸੁਰੱਖਿਆ ਵਧੀ

ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਿਚਕਾਰ ਨਵੀਂ START ਸੰਧੀ 5 ਫਰਵਰੀ, 2011 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸਦੀ ਵੈਧਤਾ 10 ਸਾਲ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ 5 ਫਰਵਰੀ, 2021 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋਣਾ ਸੀ।

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ, ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ, ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਨਵੀਂ START ਸੰਧੀ ਹੁਣ 5 ਫਰਵਰੀ, 2026 ਨੂੰ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।

ਰੂਸ ਨੇ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ

ਰੂਸੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਹੁਣ ਸੰਧੀ ਦੇ ਉਪਬੰਧਾਂ ਨਾਲ ਬੱਝੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅਗਲੇ ਕਦਮਾਂ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੁਤੰਤਰ ਹਨ।" ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੂਸ ਰਣਨੀਤਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਕਰਨ ਲਈ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਯਤਨਾਂ ਲਈ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਹੈ।

ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ 5 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਸੰਧੀ ਦੀ ਮਿਆਦ ਪੁੱਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸੀਮਾ 'ਤੇ ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਰੋਕ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਰੂਸ ਦੀ ਪਹਿਲਕਦਮੀ 'ਤੇ ਰੂਸ ਨੂੰ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਕੋਈ ਰਸਮੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।

ਕੀ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਵੇਗਾ?

ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 2026 ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਸੰਧੀ ਦੀ ਮਿਆਦ ਪੁੱਗਣ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਤ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਉਮੀਦ ਜਤਾਈ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਧਿਰਾਂ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਮਝੌਤੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਣਗੀਆਂ।

ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਸਕੱਤਰ-ਜਨਰਲ ਐਂਟੋਨੀਓ ਗੁਟੇਰੇਸ ਨੇ ਇਸ ਭੁੱਲ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਮੁੱਦਾ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰਣਨੀਤਕ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ 'ਤੇ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇਕੱਠੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਹਨ।

ਗੁਟੇਰੇਸ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਅਤੇ ਜੋਖਮਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਸਰਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਬਹਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਢਾਂਚਾ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।