ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਈਰਾਨ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਚਿਤਾਵਨੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅੱਜ ਸਰਾਫ਼ਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਹਲਚਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਵਾਅਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 3.91% ਦੀ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ (Gold Price Crash) ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਤੀ 10 ਗ੍ਰਾਮ ਸੋਨੇ ਦੇ ਭਾਅ 6,608 ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਟੁੱਟ ਗਏ।

ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਆਈ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ?
ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਦੇ ਤਾਜ਼ਾ ਬਿਆਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਤੋਂ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਣਨੀਤਕ ਟੀਚੇ ਲਗਪਗ ਪੂਰੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਪਰ ਅਗਲੇ 2 ਤੋਂ 3 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਅਮਰੀਕਾ ਉੱਥੇ "ਬੇਹੱਦ ਕਰੜਾ ਹਮਲਾ" ਜਾਰੀ ਰੱਖੇਗਾ।
ਇਸ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਡਾਲਰ ਵੱਲ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਡਾਲਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀਆਂ ਕੀਮਤੀ ਧਾਤਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਡਿੱਗਣ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਕੀ ਹੈ ਰਾਏ?
ਇੰਡਸਇੰਡ ਸਕਿਓਰਿਟੀਜ਼ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਰਿਸਰਚ ਐਨਾਲਿਸਟ ਜਿਗਰ ਤ੍ਰਿਵੇਦੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, "ਟਰੰਪ ਦੀ ਚਿਤਾਵਨੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਡਾਲਰ ਇੱਕ 'ਸੇਫ-ਹੇਵਨ' ਸੰਪਤੀ ਵਜੋਂ ਉਭਰਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਹੁਣ 2026 ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਫੈਡਰਲ ਰਿਜ਼ਰਵ ਵੱਲੋਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਦੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਲਗਪਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।"
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦਾ ਕੀ ਹੈ ਹਾਲ?
ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਤਗੜਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਕੋਮੈਕਸ (Comex) 'ਤੇ ਗੋਲਡ ਫਿਊਚਰਜ਼ 4.05% ($194.70) ਡਿੱਗ ਕੇ $4,627.40 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਟ੍ਰੇਡ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਡਾਲਰ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ: ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਦੇ ਕਰੜੇ ਰੁਖ ਕਾਰਨ ਡਾਲਰ ਇੰਡੈਕਸ ਵਿੱਚ ਉਛਾਲ ਆਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਡਾਲਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸੋਨੇ ਦੀ ਬਜਾਏ ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਬਿਹਤਰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।
ਈਰਾਨ ਸੰਕਟ: ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ (Strait of Hormuz) ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਅਤੇ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਕੋਈ ਸਪੱਸ਼ਟ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਚਾਂਦੀ 'ਤੇ ਵੀ ਅਸਰ: ਸੋਨੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚਾਂਦੀ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵੀ ਹੇਠਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
ਅੱਗੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਫਿਲਹਾਲ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਦੇ ਹਾਲਾਤਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਤਣਾਅ ਹੋਰ ਵਧਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।