ਈਰਾਨ ’ਚ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਚਾ ਰਹੇ ਹਨ ਭਾਰੀ ਤਬਾਹੀ, ਕੀ ਹੈ ਟਰੰਪ ਦਾ Endgame?
2003 ਵਿੱਚ ਈਰਾਕ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਈਰਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਵੇਂ-ਉਵੇਂ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਬਿਆਨ ਵੀ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ।
Posted By Anuradha Bains
Publish Date: Tue, 10 Mar 2026 02:54 PM (IST)
Updated Date: Tue, 10 Mar 2026 02:56 PM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। 2003 ਵਿੱਚ ਈਰਾਕ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਹਮਲੇ ਦੇ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਹੁਣ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਈਰਾਨ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਵੇਂ-ਉਵੇਂ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਬਿਆਨ ਵੀ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਦਲਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਆਖਰ ਅਮਰੀਕਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦਾ 'ਐਂਡਗੇਮ' ਕੀ ਹੈ? ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਯੂਐਸ ਆਰਮੀ ਨੇ ਈਰਾਨ ਵਿੱਚ ਲਗਪਗ 2,000 ਟਿਕਾਣਿਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤਹਿਰਾਨ ਵਿੱਚ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੁਪਰੀਮ ਲੀਡਰ ਅਲੀ ਖਮੇਨੇਈ ਸਮੇਤ ਕਈ ਵੱਡੇ ਇਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।
ਈਰਾਨ ’ਚ ਇਹਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਇਆ ਨਿਸ਼ਾਨਾ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਨਾਗਰਿਕ ਇਲਾਕਿਆਂ, ਤੇਲ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਡੀਸੈਲੀਨੇਸ਼ਨ ਪਲਾਂਟ ਵਰਗੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਨੇ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸੈਂਕੜੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਡਰੋਨ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਤਹਿਰਾਨ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਹਮਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਿਲਟਰੀ ਬੇਸਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਊਰਜਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ, ਦੂਤਾਵਾਸਾਂ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਕਿੰਨੇ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਗਏ?
ਹੁਣ ਤੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ 1,200 ਤੋਂ ਵੱਧ ਇਰਾਨੀ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਬੰਬਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰੇ ਗਏ 160 ਤੋਂ ਵੱਧ ਬੱਚੇ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਸੱਤ ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਨਿਕ ਵੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਖਤਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਪਿਛਲੇ 10 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਬਦਲਿਆ ਟਰੰਪ ਦਾ ਰੁਖ
ਅਲ-ਜਜ਼ੀਰਾ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਵੇਂ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ 'ਰਿਜੀਮ ਚੇਂਜ' ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦਾ ਮਕਸਦ ਮੌਜੂਦਾ ਈਰਾਨੀ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਡੇਗਣਾ ਸੀ।
ਜਦੋਂ ਤੋਂ 'ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਐਪਿਕ ਫਿਊਰੀ' ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਟਰੰਪ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਡੀਲਮੇਕਿੰਗ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਵਿਚਕਾਰ ਝੂਲਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰੈਵੋਲਿਊਸ਼ਨਰੀ ਗਾਰਡ ਕੋਰ (IRGC) ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟਣ ਅਤੇ ਇਮਿਊਨਿਟੀ ਦੇ ਬਦਲੇ ਸਰੈਂਡਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਈਰਾਨੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟਾਂ ਨੂੰ ਪਾਲਾ ਬਦਲਣ ਲਈ ਕਿਹਾ।
ਪਰ IRGC ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਖਿਲਾਫ ਈਰਾਨ ਦੇ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ 'ਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਈਰਾਨੀ ਡਿਪਲੋਮੈਟਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਜਨਤਕ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸਲਾਮਿਕ ਰਿਪਬਲਿਕ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਵਜੋਂ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹਨ।
ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਈਰਾਨ ਦੀ ਫੌਜੀ ਸਮਰੱਥਾ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਦੇ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਵਜੋਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ 'ਐਂਡਗੇਮ'?
ਟਰੰਪ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਯੁੱਧ ਲਈ ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਟੀਚੇ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਵਿਕਲਪ ਜ਼ਮੀਨੀ ਯੁੱਧ ਦੀ ਬਜਾਏ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਦਾ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਨਜ਼ਰੀਆ ਆਖਰਕਾਰ ਨਤੀਜੇ ਤੈਅ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।