ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ-ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੱਕ ਕਿਉਂ ਬਦਲਿਆ ਮੌਸਮ, ਕੀ ਹੈ 1000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਰੇਨ ਬੈਂਡ? ਵਿਗਿਆਨੀ ਵੀ ਹੈਰਾਨ

ਦਿੱਲੀ-ਐਨਸੀਆਰ ਸਮੇਤ ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪਿਛਲੇ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਗੜੇਮਾਰੀ ਦਾ ਦੌਰ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਬੇਮੌਸਮਾ ਮੀਂਹ, ਅੰਧੇਰੀ-ਤੂਫ਼ਾਨ ਅਤੇ ਗੜੇਮਾਰੀ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਪਾਰਾ 7 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਠੰਢ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਬੇਮੌਸਮਾ ਮੀਂਹ, ਉਹ ਵੀ ਮਾਰਚ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਗਰਮੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਕੋਈ ਆਮ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਬਦਲਦੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪੈਟਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਬੇਮੌਸਮੇ ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹਨ।

ਮੀਂਹ ਕਾਰਨ ਪਾਰਾ 7 ਡਿਗਰੀ ਤੱਕ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਠੰਢ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਹੈ। ਬੇਮੌਸਮਾ ਮੀਂਹ, ਉਹ ਵੀ ਮਾਰਚ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਗਰਮੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਕੋਈ ਆਮ ਘਟਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਬਦਲਦੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪੈਟਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਬੇਮੌਸਮੇ ਮੀਂਹ ਤੋਂ ਵਿਗਿਆਨੀ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹਨ।

ਕਿਉਂ ਬਦਲਿਆ ਹੈ ਮੌਸਮ ਦਾ ਪੈਟਰਨ?

ਦਰਅਸਲ, ਪੱਛਮੀ ਵਿਕਸ਼ੋਭ ਦੇ ਸਰਗਰਮ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਭਾਰਤ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਸਾਧਾਰਨ ਮੌਸਮੀ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਉੱਪਰਲੀ ਹਵਾ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਈਕਲੋਨਿਕ ਸਰਕੂਲੇਸ਼ਨ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਵੇਲੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਉੱਪਰ ਸਰਗਰਮ ਹੈ।

1,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾ 'ਰੇਨ ਬੈਂਡ'

ਇੱਕ ਸਿੱਧੀ ਰੇਖਾ ਵਿੱਚ ਬਣਿਆ ਘੱਟ ਦਬਾਅ ਵਾਲਾ ਪੱਛਮੀ ਵਿਕਸ਼ੋਭ ਅਫ਼ਗਾਨਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਭਾਰਤ ਤੱਕ 1,000 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ 'ਰੇਨ ਬੈਂਡ' ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਵਿਕਸ਼ੋਭ ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮਹੀਨਿਆਂ (ਦਸੰਬਰ-ਫਰਵਰੀ) ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਭੂਮੱਧ ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਉੱਠਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਅਤੇ ਸੀਤ ਲਹਿਰ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਇਹ ਵਿਕਸ਼ੋਭ ਮਾਰਚ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮੀਂਹ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਗੜੇਮਾਰੀ ਅਤੇ ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਹਲਕੀ ਤੋਂ ਦਰਮਿਆਨੀ ਬਰਫ਼ਬਾਰੀ ਵੀ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਬਾਰਿਸ਼

ਪੱਛਮੀ ਵਿਕਸ਼ੋਭ ਕਾਰਨ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗਰਜ-ਚਮਕ ਦੇ ਨਾਲ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਗੜੇਮਾਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਉਪ-ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਸਿੱਕਮ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ, ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕਰਨਾਟਕ, ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਕੇਰਲ ਤੇ ਤਾਮਿਲਨਾਡੂ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਮੀਂਹ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਨਮੀ ਦਾ ਸਰੋਤ ਕੀ ਹੈ?

ਇਸ ਅਸਧਾਰਨ ਪੱਛਮੀ ਵਿਕਸ਼ੋਭ ਨੂੰ ਨਮੀ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਿਸਟਮ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀ ਨਮੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਭੂਮੱਧ ਸਾਗਰ, ਕੈਸਪੀਅਨ ਸਾਗਰ, ਕਾਲਾ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਵਾਸ਼ਪੀਕਰਨ ਹੈ।