ਹੋਰਮੁਜ਼ 'ਤੇ US ਦੀ ਧਮਕੀ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਯਾਦ ਦਿਵਾਇਆ ਗਣਿਤ ਦਾ ਫਾਰਮੂਲਾ 'f(f(O))>f(O)', ਕੀ ਹੈ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ?
ਟਰੰਪ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਸੋਮਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਤੋਂ ਈਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ 'ਤੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦੇਵੇਗੀ। US Central Command (CENTCOM) ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਗੈਰ-ਈਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਵਾਜਾਈ ਜਾਰੀ ਰਹਿ ਸਕੇਗੀ।
Publish Date: Mon, 13 Apr 2026 02:35 PM (IST)
Updated Date: Mon, 13 Apr 2026 02:45 PM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਤਣਾਅ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਿਖਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਰਤਾ ਦੇ ਅਸਫਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 'ਸਟਰੇਟ ਆਫ ਹੋਰਮੁਜ਼' (Strait of Hormuz) ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਰੋਕਣ (ਬਲਾਕ ਕਰਨ) ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਇਸ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਮੁਹੰਮਦ ਬਾਘੇਰ ਗਲੀਬਾਫ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਤਿੱਖਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ 'ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਰੋਇਆ ਕਰਨਗੇ।
ਗਲੀਬਾਫ ਦਾ ਗਣਿਤਕ ਹਮਲਾ: ਕੀ ਹੈ 'f(f(O))>f(O)'?
ਗਲੀਬਾਫ ਨੇ ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਗਣਿਤਕ ਸਮੀਕਰਨ (Equation) ਲਿਖਿਆ: 'ΔO_BSOH>0 ⇒ f(f(O))>f(O)'।
ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਹੈ ਮਤਲਬ ?
ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਫਾਰਮੂਲੇ ਦਾ ਸਧਾਰਨ ਮਤਲਬ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਹੋਰਮੂਜ਼ ਦੀ ਨਾਕਾਬੰਦੀ (Blockade) ਵਧਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਧਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਕੰਪਾਊਂਡਿੰਗ (Compounding) ਅਤੇ ਨਾਨ-ਲੀਨੀਅਰ (Non-linear) ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਧੇਗਾ। ਯਾਨੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਰੁਕਾਵਟ ਵੀ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉਛਾਲ ਲਿਆਏਗੀ ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣਾ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ।
ਹੋਰਮੁਜ਼ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਦਾ ਅਸਰ
ਟਰੰਪ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਜਲ ਸੈਨਾ ਸੋਮਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਤੋਂ ਈਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ 'ਤੇ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦੇਵੇਗੀ। US Central Command (CENTCOM) ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਅਰਬ ਸਾਗਰ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਗੈਰ-ਈਰਾਨੀ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਵਾਜਾਈ ਜਾਰੀ ਰਹਿ ਸਕੇਗੀ।
ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਚ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ
ਟਰੰਪ ਦੀ ਇਸ ਧਮਕੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 100 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈਆਂ ਹਨ।
WTI Crude: 8% ਵਧ ਕੇ 104.50 ਡਾਲਰ ਹੋ ਗਿਆ।
Brent Crude: 7% ਵਧ ਕੇ 102 ਡਾਲਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਏਸ਼ੀਆਈ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਮਾੜਾ ਅਸਰ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਜਾਪਾਨ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਗਿਰਾਵਟ ਨਾਲ ਬੰਦ ਹੋਏ।