- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਦੇ ‘ਰੇਅਰ ਅਰਥ ਮਿਨਰਲਜ਼’ ਦਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ, ਚੀਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੁਣ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੱਦਾ
ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (IGBS) ਦੇ ਮੁਖੀ ਸੇਰਿੰਗ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰੇਅਰ ਅਰਥ ਐਲੀਮੈਂਟਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਹੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ ਇਸ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
Posted By alisha
Publish Date: Sun, 15 Feb 2026 11:42 AM (IST)
Updated Date: Sun, 15 Feb 2026 11:50 AM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਇੱਕ ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ (PoGB) ਵਿੱਚ ਸਿਆਸੀ ਹਾਲਾਤ ਵਿਗੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਚੀਨ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਹੁਣ ਅਮਰੀਕੀ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਇਸ ਇਲਾਕੇ 'ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਬਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਕਜ਼ਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਨੇ ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਤਾਂਬੇ ਦੀ ਮਾਈਨਿੰਗ (ਖਣਨ) ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਦਿਖਾਈ ਹੈ। ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੇ 'ਗਲੋਬਲ ਸਟ੍ਰੈਟ ਵਿਊ' ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਿਆਂ ਸੇਂਗੇ ਸੇਰਿੰਗ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਸਥਾਨਕ ਕਾਰਕੁਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਰੇਅਰ ਅਰਥ ਐਲੀਮੈਂਟਸ (Rare Earth Elements) ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ।"
'ਰਾਇਲਟੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਪਾਕਿਸਤਾਨ'
ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਫ਼ੌਜ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਜਾਂ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੇ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਗੈਰ-ਸੰਵਿਧਾਨਕ 'ਲੈਂਡ ਰਿਫਾਰਮ ਐਕਟ' ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਲੁੱਟ ਜਾਰੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਗਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਰਾਇਲਟੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿਵਾਦਤ ਜੰਮੂ-ਕਸ਼ਮੀਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਆਰਥਿਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਹੱਕਦਾਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਗਲੋਬਲ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ 'ਚ ਮਹੱਤਤਾ
ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ (IGBS) ਦੇ ਮੁਖੀ ਸੇਰਿੰਗ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰੇਅਰ ਅਰਥ ਐਲੀਮੈਂਟਸ ਦੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਹੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਦੀ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ ਇਸ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ ਮਿਨਰਲ ਹੌਟਸਪੌਟ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਮੋਨਾਜ਼ਾਈਟ, ਲੈਂਥੇਨਮ, ਨਿਓਡੀਮੀਅਮ, ਸੇਰੀਅਮ ਅਤੇ ਥੋਰੀਅਮ ਵਰਗੇ ਕੀਮਤੀ ਤੱਤ ਭਰਪੂਰ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਚੀਨ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਸ ਇਲਾਕੇ ਨੂੰ ਏਸ਼ੀਆ, ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਯੂਰਪ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 'ਰੇਅਰ-ਅਰਥ ਹੱਬ' ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
'ਭਾਰਤ ਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਮਦਦ'
ਸੇਰਿੰਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕਜੁੱਟ ਹੋ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਕਬਜ਼ਾਧਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੱਢਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਹਿੰਮਤ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਗਿਲਗਿਤ-ਬਾਲਟਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਨਾਗਰਿਕ ਵਜੋਂ ਲੱਦਾਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰੇਗੀ।