ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਕਰਵਾਉਣ 'ਚ 'ਸ਼ੈਡੋ ਬ੍ਰੋਕਰ' ਬਣੇ ਜੇਡੀ ਵੈਂਸ, ਮੰਨ ਗਿਆ ਈਰਾਨ; ਕਿਵੇਂ ਅਮਰੀਕੀ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਨੇ ਕੀਤਾ ਇਹ 'ਕਾਰਨਾਮਾ'?
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਜੰਗਬੰਦੀ (ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ) ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪਰਦੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੂਟਨੀਤੀ ਵੀ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੇਡੀ ਵੈਂਸ (JD Vance) ਨੇ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
Publish Date: Wed, 08 Apr 2026 03:21 PM (IST)
Updated Date: Wed, 08 Apr 2026 03:22 PM (IST)

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਜੰਗਬੰਦੀ (ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ) ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਪਰਦੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੂਟਨੀਤੀ ਵੀ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੇਡੀ ਵੈਂਸ (JD Vance) ਨੇ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਬਿਆਨਾਂ ਅਤੇ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਜੇਡੀ ਵੈਂਸ ਨੇ ਪਰਦੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੰਭਾਲੀ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ 'ਗੁੱਡ ਕਾਪ-ਬੈਡ ਕਾਪ' ਰਣਨੀਤੀ ਅਪਣਾਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵੀ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਰਸਤਾ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਗਿਆ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਡੀ ਵੈਂਸ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਹਿਬਾਜ਼ ਸ਼ਰੀਫ਼ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਈਰਾਨ ਦੀ ਸੀਨੀਅਰ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਬੰਦੀ ਲਈ ਰਾਜ਼ੀ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਇਹ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਚੁੱਕਾ ਸੀ ਕਿ ਵੈਂਸ ਇਸ ਪੂਰੀ ਗੱਲਬਾਤ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਸਨ, ਪਰ ਹੁਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੋਰ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਅਹਿਮ ਸੀ।
'ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੂਤ' ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਵਿੱਚ ਵੈਂਸ
ਮਾਰਚ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਜੰਗਬੰਦੀ ਦੀ ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ ਦਿਖ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਜੇਡੀ ਵੈਂਸ ਨੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਅਤੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਵੈਂਸ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਇਰਾਕ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਇਸ ਜੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹੁਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਨਹੀਂ ਸਨ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਮਹਿੰਗਾ ਅਤੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਬਰਬਾਦੀ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਸ ਰਾਏ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਟਰੰਪ ਦੇ ਕਰੀਬੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣੇ ਰਹੇ।
ਈਰਾਨ ਨੇ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ ਭਰੋਸਾ?
ਈਰਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸਟੀਵ ਵਿਟਕੌਫ ਅਤੇ ਜਾਰੇਡ ਕੁਸ਼ਨਰ ਨਾਲ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ। ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਜੇਡੀ ਵੈਂਸ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਵਿਕਲਪ ਬਣ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਜੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸੰਤੁਲਿਤ ਨਜ਼ਰੀਆ ਰੱਖਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਸੰਪਰਕ ਟਰੰਪ ਨਾਲ ਸੀ। ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਈਰਾਨ ਵੈਂਸ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਕੋਈ ਡੀਲ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਸੀ।
ਪਰਦੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲੀ ਗੱਲਬਾਤ
ਜਦੋਂ ਟਰੰਪ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਖ਼ਤ ਬਿਆਨ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ ਅਤੇ ਹਮਲੇ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਵੈਂਸ ਪਰਦੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਫੌਜ ਮੁਖੀ ਆਸਿਮ ਮੁਨੀਰ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਵੀ ਜਨਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੈਂਸ ਦੇ ਇਸ ਕੰਮ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਈ।
ਇਸ ਸਫਲ ਪਹਿਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇਡੀ ਵੈਂਸ ਦਾ ਰੁਤਬਾ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅੱਗੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਣਗੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਅਗਲੀ ਵਾਰਤਾ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।