ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ (Strait of Hormuz) ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਅਸਥਿਰ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਨੌਸੇਨਾ ਨੇ ਅਹਿਮ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਏ.ਐੱਨ.ਆਈ., ਤਹਿਰਾਨ: ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ (Strait of Hormuz) ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀ ਅਸਥਿਰ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਨੌਸੇਨਾ ਨੇ ਅਹਿਮ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਸੂਤਰਾਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤੀ ਨੌਸੇਨਾ ਦੇ ਕਈ ਜੰਗੀ ਬੇੜੇ ਫਾਰਸ ਦੀ ਖਾੜੀ ਅਤੇ ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਜੰਗੀ ਬੇੜੇ ਭਾਰਤ ਵੱਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ LPG ਟੈਂਕਰਾਂ ਨੂੰ ਲੋੜੀਂਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਇਹ ਤਾਇਨਾਤੀ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤਿਆਂ 'ਤੇ ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਰਸੋਈ ਗੈਸ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਅਤੇ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਦਾ ਮਹੱਤਵ
ਭਾਰਤ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਕੁੱਲ LPG ਲੋੜਾਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਤਰ ਅਤੇ ਸਊਦੀ ਅਰਬ) ਤੋਂ ਦਰਾਮਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਨ੍ਹੀਂ ਦਿਨੀਂ ਘਰੇਲੂ ਰਸੋਈ ਗੈਸ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਊਰਜਾ ਲਾਂਘਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਗੁਜ਼ਰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਟੈਂਕਰਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਸਤਾ
ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਈਰਾਨੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ ਦੋ LPG ਟੈਂਕਰਾਂ—ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਅਤੇ ਨੰਦਾ ਦੇਵੀ—ਨੂੰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲੰਘਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਕਤਰ ਦੇ ਰਾਸ ਲਫਾਨ ਤੋਂ ਲੋਡ ਹੋ ਕੇ ਭਾਰਤ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ।
ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ: ਭਾਰਤੀ ਜਹਾਜ਼ਰਾਨੀ ਨਿਗਮ (Shipping Corporation of India) ਦਾ ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਪਾਰ ਕਰ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਓਮਾਨ ਦੀ ਖਾੜੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 21 ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਮੁੰਦਰਾ ਜਾਂ ਕਾਂਡਲਾ ਬੰਦਰਗਾਹ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ 'ਤੇ 40,000 ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ ਤੋਂ ਵੱਧ LPG ਲੱਦੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਨੰਦਾ ਦੇਵੀ: ਇਹ ਜਹਾਜ਼ ਵੀ ਇਸੇ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਭਾਰਤ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸੰਕਲਪ (Operation Sankalp) ਦੇ ਤਹਿਤ ਸੁਰੱਖਿਆ
ਸੂਤਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਟੈਂਕਰਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਨੌਸੇਨਾ ਦੇ ਜੰਗੀ ਬੇੜਿਆਂ ਨੇ ਐਸਕਾਰਟ (Escort) ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਕਾਸ ਯਕੀਨੀ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਇੱਕ "ਦੁਰਲੱਭ ਛੋਟ" ਦੇ ਤਹਿਤ ਹੋਇਆ, ਜਿੱਥੇ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰਤੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਸਤਾ ਮਿਲਿਆ—ਸੰਭਵ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਕੂਟਨੀਤਕ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ।
ਭਾਰਤੀ ਨੌਸੇਨਾ ਦੀ ਇਹ ਤਾਇਨਾਤੀ 'ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਸੰਕਲਪ' ਦੇ ਤਹਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜੋ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਚਲਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿ ਜੰਗੀ ਬੇੜੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੰਗਾਮੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣ ਲਈ ਅਲਰਟ 'ਤੇ ਹਨ।
ਇਹ ਕਦਮ ਭਾਰਤ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦੇਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਹੋਰ ਫਸੇ ਹੋਏ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਲਈ ਵੀ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਰਹੀ ਹੈ।