ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੀਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ, ਕੀ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਤੇਲ ਨਹੀਂ ਖਰੀਦ ਰਿਹਾ 'ਡ੍ਰੈਗਨ'?
ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਸਬੰਧ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਈਰਾਨ, ਚੀਨ ਲਈ ਤੇਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਪਲਾਈਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੀਨ ਨੇ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
Publish Date: Mon, 02 Mar 2026 12:22 PM (IST)
Updated Date: Mon, 02 Mar 2026 12:25 PM (IST)

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੇ ਸਬੰਧ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਈਰਾਨ, ਚੀਨ ਲਈ ਤੇਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਪਲਾਈਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਇਸ ਰਿਸ਼ਤੇ 'ਤੇ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚੀਨ ਨੇ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਈਰਾਨ 'ਤੇ ਹੋਏ ਹਮਲਿਆਂ 'ਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ
ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਹਮਲੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੀਨ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਚੀਨ ਨੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਤੁਰੰਤ ਸੀਜ਼ਫਾਇਰ ਦੀ ਅਪੀਲ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ 28 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਤੇਹਰਾਨ, ਇਸਫਹਾਨ ਅਤੇ ਕੋਮ ਵਿੱਚ ਈਰਾਨੀ ਪਰਮਾਣੂ ਕੇਂਦਰਾਂ, ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਅਤੇ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਕੰਪਾਊਂਡਾਂ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ।
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਨੂੰ 'ਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਐਪਿਕ ਫਿਊਰੀ' ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਰੁਕੀ ਹੋਈ ਪਰਮਾਣੂ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਵਧਦੇ ਖੇਤਰੀ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਈਰਾਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਤੇਲ ਨਹੀਂ ਖਰੀਦ ਰਿਹਾ ਚੀਨ?
ਈਰਾਨ ਦੇ ਤੇਲ ਨਿਰਯਾਤ ਦਾ ਕਰੀਬ 80 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਚੀਨ ਖਰੀਦਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਲਗਪਗ 1.38 ਮਿਲੀਅਨ ਬੈਰਲ ਤੇਲ ਖਰੀਦ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੋ ਚੀਨ ਦੇ ਕੁੱਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਦਰਾਮਦ ਦਾ ਲਗਪਗ 13-14 ਫੀਸਦੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਰੂਸ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਅਜੇ ਵੀ ਚੀਨ ਦੇ ਦੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਤਣਾਅ ਵਧਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚੀਨੀ ਰਿਫਾਇਨਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਕੁੱਲ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਰੱਖਣ ਲਈ, ਚੀਨ ਹੁਣ ਛੋਟ ਵਾਲੇ ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਦੇ ਬੈਰਲਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਰੋਬਿੰਦਰ ਸਚਦੇਵ ਨੇ ਵੀ 'ਜਾਗਰਣ' ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਚੀਨ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਹਮਲਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣਾ ਘੱਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਰੋਬਿੰਦਰ ਸਚਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹਾਲਾਂਕਿ ਚੀਨ ਨੇ ਇਸ ਹਮਲੇ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਅਮਲੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਈਰਾਨ ਤੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਘਟਾ ਕੇ ਹੁਣ ਰੂਸ ਤੋਂ ਤੇਲ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।