ਕਤਰ ਦੇ LNG ਪਲਾਂਟ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਨੇ ਵਧਾਈ ਭਾਰਤ-ਚੀਨ ਸਣੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਟੈਂਸ਼ਨ, ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੱਕ ਗੈਸ ਸਪਲਾਈ 'ਤੇ ਰਹੇਗਾ ਅਸਰ
ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਈਰਾਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਤਰ ਦੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ।
Posted By Sunita
Publish Date: Fri, 20 Mar 2026 10:47 AM (IST)
Updated Date: Fri, 20 Mar 2026 10:49 AM (IST)
ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਮਿਡਲ ਈਸਟ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਈਰਾਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ 'ਤੇ ਹਮਲੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਈਰਾਨ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਤਰ ਦੇ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਟਿਕਾਣਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ।
ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਸ ਹਮਲੇ ਨੇ ਕਤਰ ਦੀ (ਰਾਸ ਲਾਫਾਨ ਰਿਫਾਇਨਰੀ) ਲਿਕਵੀਫਾਈਡ ਨੈਚੁਰਲ ਗੈਸ (LNG) ਨਿਰਯਾਤ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਲਗਭਗ 17 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹਿੱਸਾ ਠੱਪ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਹਮਲੇ ਨਾਲ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਉਭਰਨ ਅਤੇ ਮੁਰੰਮਤ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 5 ਸਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਕਟ ਭਾਰਤ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਕੁੱਲ ਲੋੜ ਦੀ ਲਗਭਗ 47 ਫ਼ੀਸਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਇਕੱਲੇ ਕਤਰ ਤੋਂ ਦਰਾਮਦ (Import) ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕਤਰ ਐਨਰਜੀ ਦੇ ਸੀਈਓ ਸਾਦ ਅਲ-ਕਾਬੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ 18 ਮਾਰਚ ਅਤੇ 19 ਮਾਰਚ, 2026 ਦੀ ਸਵੇਰ ਨੂੰ ਹੋਏ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮੁੱਖ ਉਤਪਾਦਨ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ LNG ਸਮਝੌਤਿਆਂ 'ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ 'ਫੋਰਸ ਮੇਜ਼ਰ' (Force Majeure) ਯਾਨੀ ਅਣਕਿਆਸੀ ਘਟਨਾ ਕਾਰਨ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਤੋਂ ਛੋਟ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕਰਨੀ ਪਈ ਹੈ।
ਊਰਜਾ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਕਤਰ ਐਨਰਜੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸਾਦ ਸ਼ੇਰੀਦਾ ਅਲ-ਕਾਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲਿਆਂ ਨੇ ਕਤਰ ਦੀ LNG ਨਿਰਯਾਤ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ 17 ਫ਼ੀਸਦੀ ਘਟਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਮਾਲੀਏ ਵਿੱਚ ਅੰਦਾਜ਼ਨ 20 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ ਹੈ।"
ਭਾਰਤ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ
ਇਸ ਰੁਕਾਵਟ ਨੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਊਰਜਾ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਕਤਰ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਹੈ। ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਸੈੱਲ (PPAC) ਅਤੇ ਵਣਜ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੁੱਲ LNG ਦਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਕਤਰ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਲਗਭਗ ਅੱਧੀ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਅੰਕੜੇ:
ਸਾਲ 2024: ਭਾਰਤ ਨੇ ਲਗਭਗ 27.8 ਮਿਲੀਅਨ ਮੀਟ੍ਰਿਕ ਟਨ (MMT) LNG ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕਤਰ ਨੇ 11.30 MMT ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੀ।
ਕੁੱਲ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ: ਕਤਰ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸਪਲਾਈ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੁੱਲ LNG ਦਰਾਮਦ ਦਾ ਲਗਭਗ 47 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੈ।
ਘਰੇਲੂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਪਵੇਗਾ ਅਸਰ
ਵਧਦੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇਸ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਊਰਜਾ ਆਯਾਤ ਲਈ ਜੋਖਮ ਵਧਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਪਲਾਈਕਰਤਾ ਤੋਂ ਸਪਲਾਈ ਘਟਣ ਨਾਲ ਭਾਰਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਤਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਬਿਆਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ LNG ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਦੋ ਟ੍ਰੇਨਾਂ - ਟ੍ਰੇਨ 4 ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਨ 6 - ਨੁਕਸਾਨੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ ਸਾਲਾਨਾ 12.8 ਮਿਲੀਅਨ ਟਨ (MTPA) ਹੈ।
ਚੀਨ ਅਤੇ ਇਟਲੀ 'ਤੇ ਵੀ ਪਵੇਗਾ ਅਸਰ
ਮੰਤਰੀ ਸਾਦ ਸ਼ੇਰੀਦਾ ਅਲ-ਕਾਬੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "LNG ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਮੁਰੰਮਤ ਵਿੱਚ 3 ਤੋਂ 5 ਸਾਲ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਚੀਨ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਰੀਆ, ਇਟਲੀ ਅਤੇ ਬੈਲਜੀਅਮ 'ਤੇ ਵੀ ਪਵੇਗਾ।" ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਸੰਕਟ ਡੂੰਘਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।