ਜੋ ਸਿਹਤ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ, ਉਹੀ ਬਣੇਗਾ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਹੀਰੋ! ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਬਦਲੇਗਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਦਾ 'ਫਿਊਚਰ'

ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਡਿਵਾਈਸਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੀ ਹਾਂ, ਭਾਰਤੀ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ (INST ਮੋਹਾਲੀ) ਨੇ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਤੋਂ ਬਣੇ ਖਾਸ ਮਟੀਰੀਅਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਚਿੱਪਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼, ਠੰਢਾ ਅਤੇ ਊਰਜਾ-ਕੁਸ਼ਲ (Energy-efficient) ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਓ ਇਸ ਨਵੀਂ ਖੋਜ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਵਿੱਚ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।

ਕੀ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਇਹ ਨਵੀਂ ਖੋਜ?

ਦਰਅਸਲ, ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਦੇ ਅਣੂਆਂ (Molecules) ਨੂੰ ਤਾਂਬੇ (Copper) ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਕ (Zinc) ਵਰਗੀਆਂ ਧਾਤਾਂ ਦੇ ਆਇਨਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਨਵੇਂ ਮਟੀਰੀਅਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਟੀਰੀਅਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਇੱਕ ਘੁਮਾਓਦਾਰ ਸੰਰਚਨਾ (Spiral Structure) ਬਣਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਾਂ ਦੀ 'ਸਪਿਨ' (Spin) ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੂੰ ਸਪਿਨਟ੍ਰਾਨਿਕਸ (Spintronics) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਕਿਉਂ ਹੈ ਇਹ ਇੰਨੀ ਖਾਸ?

ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੰਪਿਊਟਰ ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਡਿਵਾਈਸ ਸਿਰਫ਼ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਚਾਰਜ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਪਿਨਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਵਿੱਚ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨ ਦੀ 'ਸਪਿਨ' ਦੀ ਵੀ ਵਰਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਘੱਟ ਬਿਜਲੀ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕੰਮ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇਗਾ। ਨਾਲ ਹੀ ਡਿਵਾਈਸ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮ ਨਹੀਂ ਹੋਣਗੇ ਅਤੇ ਬੈਟਰੀ ਦੀ ਉਮਰ (Battery Life) ਵੀ ਲੰਬੀ ਹੋਵੇਗੀ।

ਇਸ ਨਾਲ ਕੀ-ਕੀ ਹੋਣਗੇ ਫਾਇਦੇ?

ਡਾਟਾ ਸੁਰੱਖਿਆ: ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਬਣੇ ਡਿਵਾਈਸ ਬਿਨਾਂ ਪਾਵਰ ਦੇ ਵੀ ਡਾਟਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖ ਸਕਣਗੇ। ਯਾਨੀ ਬਿਜਲੀ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵੀ ਮੋਬਾਈਲ, ਲੈਪਟਾਪ ਜਾਂ ਹੋਰ ਗੈਜੇਟ ਤੁਰੰਤ ਉੱਥੋਂ ਹੀ ਚਾਲੂ ਹੋ ਸਕਣਗੇ।

ਊਰਜਾ ਦੀ ਬੱਚਤ: ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸਰਵਰ ਸਿਸਟਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਖਪਤ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗੀ।

ਈਕੋ-ਫਰੈਂਡਲੀ: ਇਹ ਤਕਨੀਕ ਕੁਦਰਤੀ ਅਣੂਆਂ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਹੋਵੇਗੀ।

ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਮਦਦ ਕਰੇਗੀ ਇਹ ਤਕਨੀਕ?

ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਤਕਨੀਕ ਨਾਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ 'ਕੂਲ' ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਬਣਾਏ ਜਾ ਸਕਣਗੇ। ਨਾਲ ਹੀ, ਘੱਟ ਪਾਵਰ ਵਾਲੇ ਮੈਡੀਕਲ ਸੈਂਸਰ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ-ਅਧਾਰਤ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਣਗੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜੇ ਇਹ ਖੋਜ ਲੈਬ ਦੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਸਤੇ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੀ ਗੈਜੇਟਸ ਦਾ ਰਾਹ ਖੋਲ੍ਹੇਗੀ।