ਕੀ ਭਾਰਤ 'ਚ ਬੈਨ ਹਨ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਫ਼ੋਨ? ਇਸਤੇਮਾਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣ ਲਓ ਨਿਯਮ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੇਲ੍ਹ!

ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਫ਼ੋਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਕਾਫ਼ੀ ਸਖ਼ਤ ਹਨ। ਰੈਗੂਲਰ ਮੋਬਾਈਲ ਫ਼ੋਨ ਤੋਂ ਉਲਟ, ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਫ਼ੋਨ ਸਿੱਧੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨਾਲ ਕਨੈਕਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੂਰ-ਦੁਰਾਡੇ ਜਾਂ ਨੈੱਟਵਰਕ-ਫ੍ਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਕਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਹੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਲਿਹਾਜ਼ ਨਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਵੀ ਬਣਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਚਲੋ ਪਹਿਲਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਕੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਫ਼ੋਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੈਨ ਹਨ...

ਕੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਫ਼ੋਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਬੈਨ ਹੈ?

ਸਿੱਧੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹੀਏ ਤਾਂ ਭਾਰਤ 'ਚ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਫ਼ੋਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੈਨ ਨਹੀਂ ਹਨ ਪਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਫ਼ੋਨ ਦੇ ਇਸਤੇਮਾਲ 'ਤੇ ਲਗਪਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਏਜੰਸੀਆਂ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ ਨੂੰ ਹੀ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਹੈ। ਆਮ ਨਾਗਰਿਕ ਜੇਕਰ ਬਿਨਾਂ ਲਾਇਸੈਂਸ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਫ਼ੋਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।

ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਫ਼ੋਨ ਰੱਖਣ 'ਤੇ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੇਲ੍ਹ?

ਬਿਨਾਂ ਲਾਇਸੈਂਸ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਫ਼ੋਨ ਰੱਖਣ 'ਤੇ ਜੁਰਮਾਨਾ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ, ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ। ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਫ਼ੋਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਿਯਮ Indian Telegraph Act, 1885 ਅਤੇ Wireless Telegraphy Act, 1933 ਦੇ ਤਹਿਤ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਾਇਰਲੈੱਸ ਡਿਵਾਈਸ ਨੂੰ ਇਸਤੇਮਾਲ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲੈਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ

ਸੁਰੱਖਿਆ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਫ਼ੋਨ ਦੀ ਗਲਤ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ਕਈ ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਇਸ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਸ਼ੱਕੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੁਝ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਸਰਵਿਸ ਜਿਵੇਂ Inmarsat ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਸੀਮਤ ਅਤੇ ਵੈਧ (valid) ਇਸਤੇਮਾਲ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਲੈਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।