ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੁਣ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ E20 ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਹੀ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 95 RON ਰੇਟਿੰਗ ਵਾਲੇ ਪੈਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਵੀ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਇਥਾਨੋਲ ਮਿਕਸ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਆਟੋ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਭਾਰਤ 'ਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ 'ਚ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਈ ਵਾਹਨ E20 ਬਾਲਣ (ਫਿਊਲ) ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਨਹੀਂ ਬਣੇ ਹਨ। ਪਰ ਹੁਣ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਸਿਰਫ਼ E20 ਬਾਲਣ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਕੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਬਾਲਣ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ? ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ ਨੇ ਸੰਸਦ 'ਚ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ 'ਚ E20 ਬਾਲਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਖ਼ਬਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਸੜਕੀ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰੀ ਨਿਤਿਨ ਗਡਕਰੀ ਵੱਲੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ 'ਚ E20 ਬਾਲਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ 'ਤੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸਾਫ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ 2023 ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਬਾਲਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਨੁਕਸਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਅਨੁਸਾਰ ARAI ਨੇ 2023 ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਲੱਖ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤਕ ਟੈਸਟਿੰਗ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ E20 ਬਾਲਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਟੈਸਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਏ ਨਤੀਜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ E20 ਬਾਲਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਫਾਸਿਲ ਫਿਊਲ (ਜੀਵਾਸ਼ਮ ਬਾਲਣ) ਦਾ ਆਯਾਤ 22 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਗੈਸਾਂ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ E20 ਬਾਲਣ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਘਟਾਉਣ 'ਚ ਮਦਦ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੁਣ 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 2026 ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ E20 ਪੈਟਰੋਲ ਦੀ ਹੀ ਵਿਕਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 95 RON ਰੇਟਿੰਗ ਵਾਲੇ ਪੈਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਵੀ 20 ਫ਼ੀਸਦੀ ਇਥਾਨੋਲ ਮਿਕਸ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਥਾਨੋਲ ਪੈਟਰੋਲ, ਇੱਕ ਜੀਵਾਸ਼ਮ ਬਾਲਣ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ $CO_2$ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਥਾਨੋਲ ਮਿਸ਼ਰਣ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਫੀਡਸਟੌਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਰਾਹੀਂ ਹੈ। ਇਥਾਨੋਲ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਗੰਨੇ ਤੋਂ, ਸਗੋਂ ਵਾਧੂ ਚੌਲ, ਮੱਕੀ, ਖਰਾਬ ਹੋਏ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਤੋਂ ਵੀ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦੂਜੀ ਪੀੜ੍ਹੀ (2G) ਜੈਵਿਕ ਬਾਲਣ (Biofuel) ਲਈ ਦਬਾਅ ਹੇਠ। ਇਹ ਇਥਾਨੋਲ ਮਿਸ਼ਰਣ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੋਂ ਵੀ ਟਿਕਾਊ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਨੀਤੀ ਆਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇਥਾਨੋਲ ਦੇ ਜੀਵਨ ਚੱਕਰ ਨਿਕਾਸੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਗੰਨਾ ਅਤੇ ਮੱਕੀ ਅਧਾਰਤ ਇਥਾਨੋਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ GHG ਨਿਕਾਸੀ ਪੈਟਰੋਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਲੜੀਵਾਰ 65 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਘੱਟ ਹੈ।