- ਸ਼ਹਿਰ ਚੁਣੋ
- ਈ-ਪੇਪਰ
- ਵੈੱਬ ਸਟੋਰੀਜ਼
ਸਥਾਨਕ ਦੁਕਾਨਾਂ 'ਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਖਾਣਾ ਆਰਡਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣ ਤਕ, ਸਭ ਕੁਝ ਹੁਣ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਰਾਹੀਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੌਖ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਲਾਪਰਵਾਹ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। UPI ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਪੈਸਿਆਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : UPI ਨੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੀ ਪੇਮੈਂਟ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਆਸਾਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਦੁਕਾਨਾਂ 'ਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਖਾਣਾ ਆਰਡਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣ ਤਕ, ਸਭ ਕੁਝ ਹੁਣ ਮੋਬਾਈਲ ਫੋਨ ਰਾਹੀਂ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੌਖ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਲਾਪਰਵਾਹ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। UPI ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਪੈਸਿਆਂ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ UPI ਐਪਸ ਰਾਹੀਂ ਪੇਮੈਂਟ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਖਾਸ ਧਿਆਨ ਰੱਖੋ:
ਤੁਹਾਡਾ UPI PIN ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਲੋੜ ਉਦੋਂ ਹੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਫ਼ੋਨ ਤੋਂ ਪੇਮੈਂਟ ਮਨਜ਼ੂਰ (Approve) ਕਰ ਰਹੇ ਹੋਵੋ। ਕੋਈ ਵੀ ਬੈਂਕ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਜਾਂ ਕਸਟਮਰ ਕੇਅਰ ਐਗਜ਼ੀਕਿਊਟਿਵ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਇਹ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮੰਗੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ UPI PIN ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਧੋਖਾਧੜੀ (Scam) ਹੈ। PIN ਖ਼ੁਦ ਭਰੋ ਅਤੇ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਓ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਤੁਹਾਡੀ ਸਕ੍ਰੀਨ ਨਾ ਦੇਖ ਸਕੇ।
ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ UPI ਐਪਸ ਯੂਜ਼ਰਸ ਨੂੰ PIN, ਫਿੰਗਰਪ੍ਰਿੰਟ ਜਾਂ ਫੇਸ ਅਨਲੌਕ ਰਾਹੀਂ ਐਪ ਲੌਕ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਫੀਚਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਾਲੂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡਾ ਫ਼ੋਨ ਗੁੰਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਇੱਕ ਵਾਧੂ ਪਰਤ ਜੋੜਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਫ਼ੋਨ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵੀ ਅਨਲੌਕ ਨਾ ਛੱਡੋ।
ਇੱਕ ਹੀ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਲਈ ਇੱਕ ਤੋਂ ਵੱਧ UPI ਐਪਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਕਸਰ ਉਲਝਣ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੇਮੈਂਟ ਨੂੰ ਟਰੈਕ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਕੁਝ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੀ ਐਪ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣੀ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ UPI ਫਰਾਡ SMS, WhatsApp ਜਾਂ ਈਮੇਲ ਰਾਹੀਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਲਿੰਕਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਰਿਫੰਡ, ਕੈਸ਼ਬੈਕ ਜਾਂ ਇਨਾਮਾਂ ਦਾ ਲਾਲਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਿੰਕ ਅਕਸਰ ਨਕਲੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਂ ਬੈਂਕਿੰਗ ਜਾਣਕਾਰੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ੱਕੀ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਡਿਲੀਟ ਕਰ ਦਿਓ।
ਕਿਸੇ ਵੀ UPI ਪੇਮੈਂਟ ਰਿਕਵੈਸਟ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੈੱਕ ਕਰੋ। ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਕਈ ਵਾਰ ਅਚਾਨਕ ਰਿਕਵੈਸਟ ਭੇਜਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਉਮੀਦ ਵਿੱਚ ਕਿ ਯੂਜ਼ਰ ਬਿਨਾਂ ਦੇਖੇ ਉਸਨੂੰ ਓਕੇ (OK) ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਕੁਝ ਵੀ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭੇਜਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਰਕਮ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ।
ਬੈਂਕ ਹਰ UPI ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਲਈ SMS ਜਾਂ ਐਪ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਭੇਜਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਅਜਿਹੀ ਪੇਮੈਂਟ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਜਾਂ UPI ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਇਸਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ।