ਘਰ 'ਚ ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣਾ ਕਿਉਂ ਹੈ ਜ਼ਰੂਰੀ? ਜਾਣੋ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦਾ ਸ਼ਾਸਤਰ

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਅਕਸਰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹੋ। ਮਾਂ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਸੰਧਿਆ ਦਾ ਸਮਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਇਸਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਸਾਡੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਓ ਦੇ ਦੀਵੇ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਿਰਫ਼ ਆਸਥਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਵਿਗਿਆਨ ਵੀ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਘਰਾਂ ਅਤੇ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਅਸਲ ਕਾਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।

ਇੱਥੇ ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣ ਦੇ ਕੁਝ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਕਾਰਨ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ:

1. ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ (Scientific Reason)

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਤੋਂ ਦੇਖੋ ਤਾਂ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਗਊ ਦੇ ਸ਼ੁੱਧ ਘਿਓ ਨੂੰ ਅੱਗ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲਾ ਧੂੰਆਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਘਿਓ ਜਲਣ 'ਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿੱਚ ਆਕਸੀਜਨ ਦੇ ਪੱਧਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹਵਾ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ 'ਏਅਰ ਪਿਊਰੀਫਾਇਰ' ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਹ ਲੈਣ ਲਈ ਸਾਫ਼ ਹਵਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

2. ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸਕੂਨ

ਘਿਓ ਦੇ ਦੀਵੇ ਦੀ ਮੱਧਮ ਲਾਟ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਸਾਡੇ ਤੰਤੂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (Nervous System) 'ਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣ ਨਾਲ ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਾਡੇ ਦਿਮਾਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਅਤੇ 'ਸੇਰੋਟੋਨਿਨ' ਵਰਗੇ ਹੈਪੀ ਹਾਰਮੋਨਸ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਘਟਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਸਕੂਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਰਨ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਧਿਆਨ (Meditation) ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣਾ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

3. ਇਕਾਗਰਤਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ

ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲਾ ਦੀਵਾ ਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਦੀਵੇ ਦੀ ਲਾਟ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਇਕਾਗਰਤਾ (Concentration) ਵਧਦੀ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਜੇਕਰ ਆਪਣੇ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਘਿਓ ਦਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਭਟਕਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਬਿਹਤਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਕੰਮ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।

4. ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਦਾ ਨਾਸ਼

ਧਾਰਮਿਕ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੀਵੇ ਦੀ ਲਾਟ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਜਾਂ 'ਵਾਸਤੂ ਦੋਸ਼' ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਘਰ ਦੇ ਮੰਦਰ ਜਾਂ ਮੁੱਖ ਦੁਆਰ 'ਤੇ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਣ ਨਾਲ ਸਕਾਰਾਤਮਕਤਾ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।