ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਰਹੱਸ: ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਗਊ ਦਾਨ? ਜਾਣੋ ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਮਾਨਤਾ

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੌਤ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਪਰਲੋਕ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਵਰਣਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ—ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 'ਗਊ ਦਾਨ'। ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਗਊ ਦਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਆਤਮਾ ਲਈ ਸੁਖਾਲੇ ਮਾਰਗ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।

ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਦੀ ਕਠਿਨ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਕਸ਼ਟਦਾਇਕ ਨਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ 'ਵੈਤਰਣੀ ਨਦੀ' ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਨਦੀ ਖੂਨ, ਪਾਕ ਅਤੇ ਗੰਦਗੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਪਾਪੀ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਨਦੀ ਨੂੰ ਤੈਰ ਕੇ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਅਸਹਿ ਤਸੀਹਿਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਅਜਿਹੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਮੌਤ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਗਾਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗਾਂ ਉਸ ਆਤਮਾ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਵੈਤਰਣੀ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਤਮਾ ਉਸ ਗਾਂ ਦੀ ਪੂਛ ਫੜ ਕੇ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਨਦੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ

ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਊ ਨੂੰ 'ਮਾਤਾ' ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗਊ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ 33 ਕੋਟੀ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗਊ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਇਹ ਹਨ:

ਕਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਰਨ: ਇਹ ਦਾਨ ਮੌਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਾਣ ਨਿਕਲਣ ਦੇ ਕਸ਼ਟ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਯਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਹੂਲਤ: ਯਮਲੋਕ ਦਾ ਮਾਰਗ ਬਹੁਤ ਲੰਬਾ ਅਤੇ ਦੁਰਗਮ ਹੈ। ਗਊ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਇਸ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਪਿਆਸ ਦਾ ਕਸ਼ਟ ਘੱਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਮੋਕਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ: ਨਿਰਸੁਆਰਥ ਭਾਵ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਗਊ ਦਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਪਛਤਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਰਕ ਦੀ ਅੱਗ ਤੋਂ ਬਚਾ ਕੇ ਸਦਗਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਦਾਨ ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਧੀ

ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਾਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਪਾਤਰ (ਜ਼ਰੂਰਤਮੰਦ ਜਾਂ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਗਊ ਸਿਹਤਮੰਦ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗਊ ਦਾ ਦਾਨ ਸੰਭਵ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਵਜੋਂ ਸੋਨਾ ਜਾਂ ਨਕਦ ਰਾਸ਼ੀ ਦਾ ਦਾਨ ਵੀ ਫਲਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।