ਕਿਉਂਕਿ, ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ 'ਉਦਯਾ ਤਿਥੀ' (ਸੂਰਜ ਨਿਕਲਣ ਵੇਲੇ ਜੋ ਤਿਥੀ ਹੋਵੇ) ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਲਈ 19 ਮਾਰਚ 2026 ਦਾ ਦਿਨ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦੇ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ? ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ 'ਪਿਤਰ ਦੋਸ਼' (Pitru Dosha) ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਹਿੰਦੂ ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਅਤੇ ਚੇਤ ਨਰਾਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਠੀਕ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ 'ਚੇਤ ਮੱਸਿਆ' (Chaitra Amavasya) ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮੌਕਾ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਉਲਝਣ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸਮਾਂ
ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਸਾਲ ਚੇਤ ਮੱਸਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 18 ਮਾਰਚ 2026 ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 8 ਵੱਜ ਕੇ 25 ਮਿੰਟ 'ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ 19 ਮਾਰਚ ਦੀ ਸਵੇਰੇ 6 ਵੱਜ ਕੇ 52 ਮਿੰਟ 'ਤੇ ਹੋਵੇਗੀ।
ਕਿਉਂਕਿ, ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ 'ਉਦਯਾ ਤਿਥੀ' (ਸੂਰਜ ਨਿਕਲਣ ਵੇਲੇ ਜੋ ਤਿਥੀ ਹੋਵੇ) ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਹੱਤਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਲਈ 19 ਮਾਰਚ 2026 ਦਾ ਦਿਨ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮ ਮਹੂਰਤ: 19 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ 05:08 ਵਜੇ ਤੋਂ 05:56 ਵਜੇ ਤੱਕ ਰਹੇਗਾ।
ਦਾਨ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਦਾ ਅਭਿਜੀਤ ਮਹੂਰਤ: ਦੁਪਹਿਰ 12:22 ਤੋਂ 01:11 ਵਜੇ ਤੱਕ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ।
ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਪਿਤਰੀ ਤਰਪਣ?
ਪਵਿੱਤਰ ਇਸ਼ਨਾਨ: ਮੱਸਿਆ ਦੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠ ਕੇ ਕਿਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਨਹਾਓ। ਜੇਕਰ ਨਦੀ 'ਤੇ ਜਾਣਾ ਮੁਮਕਿਨ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਨਿਰਾਸ਼ ਨਾ ਹੋਵੋ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਗੰਗਾਜਲ ਮਿਲਾ ਲਓ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਮਨ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਪਿਤਰੀ ਤਰਪਣ: ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬੈਠੋ। ਇੱਕ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਕਾਲੇ ਤਿਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜਲ ਅਰਪਿਤ ਕਰੋ।
ਮਹਾ-ਦਾਨ ਅਤੇ ਜਲਦਾਨ: ਚੇਤ ਦਾ ਮਹੀਨਾ ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਗਰਮੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਿਨ ਪਾਣੀ ਦਾ ਦਾਨ (ਜਲਦਾਨ) ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਗਰੀਬਾਂ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਅਨਾਜ, ਗੁੜ ਜਾਂ ਕੱਪੜੇ ਜ਼ਰੂਰ ਦਾਨ ਦਿਓ।
ਦੀਪਦਾਨ: ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਵਕਤ ਘਰ ਦੀ ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਪਿੱਪਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਹੇਠਾਂ ਸਰ੍ਹੋਂ ਦੇ ਤੇਲ ਦਾ ਇੱਕ ਦੀਵਾ ਜ਼ਰੂਰ ਜਗਾਓ। ਅਜਿਹਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਤੁਹਾਡੇ ਪਰਿਵਾਰ 'ਤੇ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਸਤਰ ਕੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ?
ਮੱਸਿਆ ਦੇ ਦਿਨ ਪਿਤਰੀ ਤਰਪਣ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦਾ ਇਹ ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵ ਸਾਡੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਜਿਵੇਂ 'ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ', 'ਅਗਨੀ ਪੁਰਾਣ' ਅਤੇ 'ਮਤਸਯ ਪੁਰਾਣ' ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਫ਼ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਅਮਾਵਸਿਆ ਦੀ ਤਿਥੀ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।