ਸਿੱਖਿਆ: ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੁੱਖ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਣਾ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਸ਼੍ਰੀਮਦ ਭਗਵਦ ਗੀਤਾ ਵਿੱਚ ਕਰਮ (ਕੰਮ) ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ 'ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਸੁਖੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਜੀਵਨ ਜੀਅ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਆਓ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਾਂ ਗੀਤਾ ਦੇ ਉਹ 5 ਸ਼ਲੋਕ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਰ ਚੁਣੌਤੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।
1. ਕਰਮ ਅਤੇ ਫਲ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ
"कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदाचन ।
मा कर्मफलहेतुर्भुर्मा ते संगोऽस्त्वकर्मणि ।।"
ਅਰਥ: ਇਹ ਗੀਤਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸ਼ਲੋਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੇਰਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਰੇ ਕਰਮਾਂ 'ਤੇ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਫਲ 'ਤੇ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਫਲ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣਾ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਜਾ।
ਸਿੱਖਿਆ: ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਯਤਨਾਂ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨਤੀਜੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਨਤੀਜੇ ਦੇ ਡਰ ਜਾਂ ਲਾਲਚ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੀ ਸਫਲਤਾ ਦੀ ਕੁੰਜੀ ਹੈ।
2. ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਸ਼ਖਸੀਅਤ
2. सत्त्वानुरूपा सर्वस्य श्रद्धा भवति भारत।
श्रद्धामयोऽयं पुरुषो यो यच्छ्रद्धः स एव सः।।
ਅਰਥ: ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਜਿਹਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਜਿਹੀ ਆਸਥਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਉਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ: ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਖੁਦ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਸੋਚ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਖਸੀਅਤ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣੇਗੀ।
3. ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਤਿਆਗ
चिन्तया जायते दुःखं नान्यथेहेति निश्चयी।
तया हीनः सुखी शान्तः सर्वत्र गलितस्पृहः॥
ਅਰਥ: ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਚਿੰਤਾ ਹੀ ਦੁੱਖ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿੱਖਿਆ: ਸੁਖੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਜੀਵਨ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸਿਰਫ਼ ਦੁੱਖ ਵਧਦਾ ਹੈ।
4. ਸੁੱਖ-ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨਤਾ
मात्रास्पर्शास्तु कौन्तेय शीतोष्णसुखदुःखदाः।
आगमापायिनोऽनित्यास्तांस्तितिक्षस्व भारत।।
ਅਰਥ: ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸਰਦੀ-ਗਰਮੀ ਵਾਂਗ ਸੁੱਖ-ਦੁੱਖ ਦਾ ਆਉਣਾ-ਜਾਣਾ ਵੀ ਲੱਗਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਨੁਭਵ ਸਿਰਫ਼ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਿੱਖਿਆ: ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੁੱਖ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਖੁਸ਼ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿਣਾ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੀ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
5. ਤਿੰਨ ਵਿਕਾਰ: ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਲੋਭ
त्रिविधं नकस्येदं द्वारं नाशनमात्मनः।
कामः क्रोधस्तथा लोभस्तस्मादेतत्त्रयं त्यजेत्।।
ਅਰਥ: ਇਸ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕਾਮ (ਵਾਸਨਾ), ਕ੍ਰੋਧ (ਗੁੱਸਾ) ਅਤੇ ਲੋਭ (ਲਾਲਚ) ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਬਹੁਤ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹਨ। ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਨਰਕ ਦੇ ਦੁਆਰ ਹਨ, ਜੋ ਆਤਮਾ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਿੱਖਿਆ: ਸਫਲ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਜੀਵਨ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰਨਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਪਤਨ (ਗਿਰਾਵਟ) ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।