Mahashivratri 2026: ਹਿਮਾਲਿਆ ਦਾ ਉਹ ਰਹੱਸਮਈ ਮੰਦਰ, ਜਿੱਥੇ ਅੱਜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੇ ਸਬੂਤ
ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮਿਲਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਤ੍ਰਿਯੁਗੀਨਾਰਾਇਣ ਮੰਦਰ ਜ਼ਹਿਨ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Publish Date: Fri, 06 Feb 2026 02:44 PM (IST)
Updated Date: Fri, 06 Feb 2026 02:46 PM (IST)
ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: Mahashivratri 2026: ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਮਿਲਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਵਸਿਆ ਤ੍ਰਿਯੁਗੀਨਾਰਾਇਣ ਮੰਦਰ ਜ਼ਹਿਨ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਦੇ ਰੁਦਰਪ੍ਰਯਾਗ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮੰਦਰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਲਈ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਚਮਤਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਰਹੱਸਾਂ ਲਈ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਓ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਯੁਗੀਨਾਰਾਇਣ ਮੰਦਰ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ:
ਅਖੰਡ ਅਗਨੀ ਦਾ ਰਹੱਸ
ਤ੍ਰਿਯੁਗੀਨਾਰਾਇਣ ਮੰਦਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇੱਥੇ ਬਲ ਰਹੀ ਅਖੰਡ ਅਗਨੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਅਗਨੀ ਉਸੇ ਹਵਨ ਕੁੰਡ ਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਫੇਰੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਨੇ ਲਏ ਸਨ। ਤਿੰਨ ਯੁੱਗ ਬੀਤ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਇਹ ਅਗਨੀ ਅੱਜ ਤੱਕ ਬਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ 'ਅਖੰਡ ਧੂਣੀ ਸਾਹਿਬ' ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇੱਥੇ ਲੱਕੜ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਭਸਮ (ਸੁਆਹ) ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਵਜੋਂ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਆਹੁਤਾ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਰੀ ਹਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਨ ਗਵਾਹ
ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਸੰਪੰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਇਸ ਵਿਆਹ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਇਸ ਦਿਵਯ ਵਿਆਹ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਬਣੇ ਸਨ। ਮੰਦਰ ਦੇ ਕੋਲ ਸਥਿਤ ਤਿੰਨ ਕੁੰਡ— ਬ੍ਰਹਮ ਕੁੰਡ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਕੁੰਡ ਅਤੇ ਰੁਦਰ ਕੁੰਡ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਗਵਾਹ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਅਖੰਡ ਸੌਭਾਗ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ
ਤ੍ਰਿਯੁਗੀਨਾਰਾਇਣ ਧਾਮ ਨੂੰ ਅਖੰਡ ਸੌਭਾਗ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਧਾਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣਾ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਇੱਥੇ ਭਾਰੀ ਭੀੜ ਉਮੜਦੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਉਸ ਸਥਾਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਕਿਵੇਂ ਪਹੁੰਚੀਏ: ਇਹ ਮੰਦਰ ਕੇਦਾਰਨਾਥ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਸੋਨਪ੍ਰਯਾਗ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ 'ਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਮਹਾਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।