ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਵ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਬੇਟੇ ਵੀ ਹਨ ਮੰਗਲ ਦੇਵ; ਜਾਣੋ ਕੀ ਹੈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਗਹਿਰਾ ਸਬੰਧ?

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਜੋਤਿਸ਼ ਸ਼ਾਸਤਰ 'ਚ ਮੰਗਲ ਦੇਵ (Mangaldev) ਨੂੰ 'ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦਾ ਸੈਨਾਪਤੀ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਹਸ, ਊਰਜਾ ਤੇ ਸੂਰਬੀਰਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹਨ। ਪਰ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਸੋਚਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗੁੱਸੈਲ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਇਸ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਜਨਮ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ? ਮੰਗਲ ਦੇਵ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਕਥਾ ਜਿੰਨੀ ਰਹੱਸਮਈ ਹੈ, ਓਨੀ ਹੀ ਦਿਲਚਸਪ ਵੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਧਰਤੀ ਪੁੱਤਰ' ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਅਧਿਆਤਮਕ ਰਹੱਸ ਛਿਪਿਆ ਹੈ।

ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਉਤਪੱਤੀ

ਪੌਰਾਣਿਕ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੰਧਕਾਸੁਰ ਨਾਂ ਦੇ ਇਕ ਤਾਕਤਵਰ ਦੈਂਤ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਘੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਭੋਲੇਨਾਥ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਵਰਦਾਨ ਮੰਗਣ ਲਈ ਕਿਹਾ। ਇਸ 'ਤੇ ਉਸਨੇ ਵਰਦਾਨ ਮੰਗਿਆ ਕਿ "ਉਸਦੇ ਖੂਨ ਦੀ ਇਕ ਵੀ ਬੂੰਦ ਜਿੱਥੇ ਗਿਰੇ, ਉੱਥੇ ਉਸਦੇ ਵਰਗੇ ਹੀ ਸੈਂਕੜੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਅਸੁਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਣ।" ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਵਰਦਾਨ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।

ਇਸ ਵਰਦਾਨ ਦੇ ਹੰਕਾਰ 'ਚ ਅੰਧਕਾਸੁਰ ਨੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਾਹੀ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ। ਰਿਸ਼ੀ-ਮੁਨੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ, ਸਾਰੇ ਉਸਦੇ ਅੱਤਿਆਚਾਰ ਤੋਂ ਤ੍ਰਾਹ-ਤ੍ਰਾਹ ਕਰ ਉੱਠੇ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ।

ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਦਾ ਜਨਮ

ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਅੰਧਕਾਸੁਰ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਛਿੜ ਗਿਆ। ਇਹ ਯੁੱਧ ਇੰਨਾ ਤਿੱਖਾ ਸੀ ਕਿ ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਮੱਥੇ 'ਤੇ ਪਸੀਨੇ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਛਲਕ ਆਈਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪਸੀਨੇ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਬੂੰਦਾਂ ਤਪਦੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗੀਆਂ, ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ 'ਚ ਫਟ ਗਈ। ਇਸੇ ਅਲੌਕਿਕ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਇਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੇਜਸਵੀ ਅਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਬਾਲਕ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਮੰਗਲ ਦੇਵ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।

ਖੂਨ ਦਾ ਸੇਵਨ ਅਤੇ 'ਭੂਮੀ ਪੁੱਤਰ' ਦੀ ਉਪਾਧੀ

ਜਦੋਂ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਅੰਧਕਾਸੁਰ 'ਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ ਤਾਂ ਮੰਗਲ ਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਅਦਭੁਤ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪਰਿਚੈ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਸੁਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਡਿੱਗਣ ਵਾਲੀ ਖੂਨ ਦੀ ਇਕ-ਇਕ ਬੂੰਦ ਨੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਸਮਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਅਸੁਰ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ ਤੇ ਅੰਧਕਾਸੁਰ ਦਾ ਅੰਤ ਸੰਭਵ ਹੋਇਆ।

ਕਿਉਂਕਿ ਮੰਗਲ ਦਾ ਜਨਮ ਧਰਤੀ ਦੇ ਫਟਣ ਨਾਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਸੁਰ ਦੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਸੋਖ ਕੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਭੂਮੀ ਪੁੱਤਰ' ਜਾਂ 'ਭੌਮ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਡਿਸਕਲੇਮਰ : ਇਸ ਲੇਖ 'ਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ/ਲਾਭ/ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਕਥਨ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਤੇ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਇਸ ਲੇਖ 'ਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲੇਖ 'ਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਧਿਅਮਾਂ/ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ/ਪੰਚਾਂਗ/ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ/ਮਾਨਤਾਵਾਂ/ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਕਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਲੇਖ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਜਾਂ ਦਾਅਵਾ ਨਾ ਮੰਨਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਵੇਕ (ਸੂਝ-ਬੂਝ) ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹਨ।