ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ! ਸਾਵਣ 'ਚ ਇਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ ਕਾਂਵੜ ਯਾਤਰਾ, ਨੋਟ ਕਰ ਲਓ ਤਾਰੀਖ਼

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਕਾਂਵੜ ਯਾਤਰਾ ਸਾਵਣ ਯਾਨੀ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਮਹੀਨੇ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਭਗਵਾਨ ਪਰਸ਼ੂਰਾਮ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਗਤ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਤੋਂ ਗੰਗਾਜਲ ਭਰ ਕੇ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਇਹ ਇਕ ਮੁਸ਼ਕਲ ਯਾਤਰਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਸਖ਼ਤ ਨਿਯਮਾਂ ਦੀ ਵੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਹੀ ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਸਫ਼ਲ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਚਲੋ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਾਂਵੜ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਦੀ ਤਾਰੀਖ ਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕੁਝ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਿਯਮ।

ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਾਂਵੜ ਯਾਤਰਾ?

ਕਾਂਵੜ ਯਾਤਰਾ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਸਾਲ ਸਾਵਣ 'ਚ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਯਾਤਰਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਕਾਂਵੜੀਏ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਗੰਗਾ ਤਟ ਤੋਂ ਕਲਸ਼ 'ਚ ਗੰਗਾਜਲ ਭਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਾਂਵੜ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੋਢਿਆਂ 'ਤੇ ਲਟਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਾਂਵੜ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਭਗਤ ਹਰਿਦੁਆਰ, ਗਊਮੁਖ, ਗੰਗੋਤਰੀ ਜਾਂ ਸੁਲਤਾਨਗੰਜ ਵਰਗੇ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾਜਲ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਕ ਸ਼ਿਵਾਲਿਆਂ 'ਚ ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਕਦੋਂ ਹੋਵੇਗੀ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ

ਸਾਵਣ ਮਹੀਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਾਂਵੜ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸਦੀ ਸਮਾਪਤੀ 'ਸਾਵਣ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ' ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ 'ਤੇ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2026 'ਚ ਸਾਵਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 30 ਜੁਲਾਈ, ਵੀਰਵਾਰ ਦੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ 'ਚ ਕਾਂਵੜ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵੀ ਇਸੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਹੋਵੇਗੀ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਸਾਵਣ ਸ਼ਿਵਰਾਤਰੀ 11 ਅਗਸਤ ਨੂੰ ਹੈ ਜਿਸ ਦਿਨ ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ 'ਤੇ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਕਾਂਵੜ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।

ਕਾਂਵੜ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਨਿਯਮ ਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ

• ਕਾਂਵੜ ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਕੇਵਲ ਸਾਤਵਿਕ ਭੋਜਨ ਹੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਾਸ-ਮਦਿਰਾ, ਨਸ਼ਾ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਾਮਸਿਕ ਭੋਜਨ ਦਾ ਤਿਆਗ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
• ਪਵਿੱਤਰ ਕਾਂਵੜ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਸਿੱਧਾ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇਕਰ ਗਲਤੀ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਯਾਤਰਾ ਅਧੂਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ 'ਚ ਕਾਂਵੜੀਏ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਗੰਗਾਜਲ ਭਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
• ਇਹ ਪੂਰੀ ਯਾਤਰਾ ਕੇਵਲ ਪੈਦਲ ਹੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਾਹਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
• ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਚਮੜੇ ਦੀ ਕੋਈ ਵਸਤੂ ਸਪਰਸ਼ (ਟੱਚ) ਨਹੀਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
• ਕਾਂਵੜ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਨਹੀਂ ਕੱਢਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
• ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪਖਾਨੇ ਆਦਿ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਕਾਂਵੜ ਨੂੰ ਸਪਰਸ਼ ਕਰੋ।
• ਯਾਤਰਾ ਦੌਰਾਨ ਨਿਰੰਤਰ "ਬਮ-ਬਮ ਭੋਲੇ" ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
• ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ 'ਤੇ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਾਂਵੜ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।

ਡਿਸਕਲੇਮਰ: ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ/ਲਾਭ/ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਬਿਆਨ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਇੱਥੇ ਇਸ ਲੇਖ ਫੀਚਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਧਿਅਮਾਂ/ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ/ਪੰਚਾਂਗ/ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ/ਮਾਨਤਾਵਾਂ/ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਜਾਂ ਦਾਅਵਾ ਨਾ ਮੰਨਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ।