ਲਗਾਵ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਵਿਚ ਫ਼ਰਕ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰਜੀਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਆਪਣਿਆਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਗਾਵ, ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ, ਬੱਚਾ ਜਾਂ ਪਿਆਰਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸਹੀ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਭਟਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਪਿਆਰ ਕਾਰਨ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ।
ਸ਼ਾਇਦ, ਦੋ ਪਛਾਣਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇੰਨੀ ਡੂੰਘੀ, ਅਟੁੱਟ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਹਿਰਦ ਪਛਾਣ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬਾਕੀ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਘੱਟ ਅਹਿਮ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਇਕ ਬ੍ਰਹਮ ਮਿਲਾਪ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਪੂਰਨ ਆਪਸੀ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿਚ, ਦੂਜਾ ਪੱਖ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਇਕ ਅਲੌਕਿਕ ਸ਼ਕਤੀ, ਇਕ ਜੀਵ ਜਾਂ ਇਕ ਸਥਾਨ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਮਨ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਸਮੀਕਰਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੁਝ ਵੀ ਅਰਥਪੂਰਨ ਜਾਂ ਕੀਮਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਲਗਾਵ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਵਿਚ ਫ਼ਰਕ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰਜੀਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਆਪਣਿਆਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਗਾਵ, ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਵਿਕਾਸ ਵਿਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ, ਬੱਚਾ ਜਾਂ ਪਿਆਰਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸਹੀ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਭਟਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਅਕਸਰ ਪਿਆਰ ਕਾਰਨ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵਿਰੋਧ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ।
ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਵਿਅਕਤੀ ਅੰਤ ਵਿਚ ਦੁੱਖ ਝੱਲਦਾ ਹੈ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਆਪਣੇ ਦੀ ਗ਼ੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਦੀ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਤੋਂ ਉੱਭਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਪਿਆਰ, ਦੋਸਤੀ ਜਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਡੂੰਘਾ ਪਿਆਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਿਰ ਦੀ ਤਰੱਕੀ ਵਿਚ ਯੋਗਦਾਨ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ। ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਲਗਾਵ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਵਾਰਥ, ਸ਼ੱਕ, ਡਰ ਅਕਸਰ ਲਗਾਵ-ਅਧਾਰਤ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਸ਼ਰਧਾ ਦੀ ਨੀਂਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ। ਇਕ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦੇਵਤਾ ਨਾਲ ਜੁੜਨ ਲਈ ਚਿੰਤਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਉਸ ਦਾ ਹੈ।
ਉਹ ਇਹ ਵੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮੁੱਚਾ ਸਜੀਵ ਅਤੇ ਨਿਰਜੀਵ ਸੰਸਾਰ ਹੀ ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ ਜੋ ਨਿਰਸਵਾਰਥ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਪਰਉਪਕਾਰੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਏਕਾਧਿਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਇਕ ਸੱਚਾ ਭਗਤ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
-ਹਰੀਸ਼ ਬੜਥਵਾਲ