ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਜ ਜਾਂ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਚਦੇਵਾਂ (Pancha Dev) ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਕੰਮ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਪੂਰਾ ਹੋ ਸਕੇ। ਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਚਦੇਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਸ ਕਾਰਜ ਦੀ ਸਿੱਧੀ, ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਗਣੇਸ਼, ਸ਼ਿਵ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਦੁਰਗਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਨੂੰ 'ਪੰਚਦੇਵ' ਦੀ ਉਪਾਧੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਕਾਰਜ ਜਾਂ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਚਦੇਵਾਂ (Pancha Dev) ਦੀ ਅਰਾਧਨਾ ਇਸ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਕੰਮ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਰੁਕਾਵਟ ਦੇ ਪੂਰਾ ਹੋ ਸਕੇ। ਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਚਦੇਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਸ ਕਾਰਜ ਦੀ ਸਿੱਧੀ, ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਸਫਲਤਾ ਵੀ ਯਕੀਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼: ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਵਿਘਨਹਰਤਾ ਕਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਮ ਦੀ ਰੁਕਾਵਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ: ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਕਹਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਲ (ਸਮਾਂ) ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ।
ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ: ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਪਾਲਣਹਾਰ ਕਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸੰਚਾਲਨ ਦਾ ਭਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਹੈ।
ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ: ਦੇਵੀ ਦੁਰਗਾ ਜਗਤ ਜਨਣੀ ਵੀ ਕਹਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ 'ਸ਼ਕਤੀ' ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤਰੀ ਦੇਵੀ ਹੈ।
ਸੂਰਜ ਦੇਵ: ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਪ੍ਰਤੱਖ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਜੋ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹਨ।
ਪੰਚਦੇਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼, ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪੰਚਦੇਵ ਮਿਲ ਕੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਂ ਤੱਤਾਂ ਯਾਨੀ ਧਰਤੀ, ਜਲ, ਅਗਨੀ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਦਾ ਆਗਮਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਅਜਿਹੇ ਵਿਚ ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੁਭ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੰਚਦੇਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਨਾਲ ਹੀ ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੰਚਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਵਰਤ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਵਾਸਤੂ ਸ਼ਾਸਤਰ 'ਚ ਵੀ ਪੰਚਦੇਵਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਹਰ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕੋਣ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਿਸ਼ਾ ਅਤੇ ਕੋਣ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ-ਸਮ੍ਰਿਧੀ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਊਰਜਾ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:
ਈਸ਼ਾਨ ਕੋਣ (ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ): ਇਹ ਦਿਸ਼ਾ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ 'ਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਗਨੇਯ ਕੋਣ (ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਦਿਸ਼ਾ): ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਦਿਸ਼ਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨੈਰਿਤਯ ਕੋਣ (ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ): ਇਹ ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗਣਪਤੀ ਜੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਾਯਵਯ ਕੋਣ (ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ): ਇਸ ਦਿਸ਼ਾ 'ਚ ਜਗਤ ਜਨਣੀ ਆਦਿਸ਼ਕਤੀ ਮਾਂ ਦੁਰਗਾ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਭ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਘਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ (ਬ੍ਰਹਮ ਸਥਾਨ): ਘਰ ਦੇ ਮੱਧ 'ਚ ਆਪਣੇ ਈਸ਼ਟ ਦੇਵ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਡਿਸਕਲੇਮਰ : ਇਸ ਲੇਖ 'ਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ/ਲਾਭ/ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਕਥਨ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਤੇ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਇਸ ਲੇਖ 'ਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲੇਖ 'ਚ ਸ਼ਾਮਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਧਿਅਮਾਂ/ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ/ਪੰਚਾਂਗ/ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ/ਮਾਨਤਾਵਾਂ/ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ/ਦੰਤ ਕਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਲੇਖ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਜਾਂ ਦਾਅਵਾ ਨਾ ਮੰਨਣ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸੂਝ-ਬੂਝ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਤੇ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਅੰਧ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ।