ਚਾਣਕਿਆ ਨੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਅਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਛੂਹਣਾ ਜਾਂ ਲੱਤ ਮਾਰਨਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਪ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਚਾਰੀਆ ਚਾਣਕਿਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਡੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ 'ਚ 'ਪੈਰ' ਦਾ ਸਪਰਸ਼ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਅਪਮਾਨ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।

ਧਰਮ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਤਰੱਕੀ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਸਖ਼ਤ ਮਿਹਨਤ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਸਗੋਂ ਸਾਡੇ ਸੰਸਕਾਰ ਤੇ ਵਿਵਹਾਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮਾਇਨੇ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਮਹਾਨ ਕੂਟਨੀਤੀਵਾਨ ਆਚਾਰੀਆ ਚਾਣਕਿਆ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ 'ਚ ਕੁਝ ਅਜਿਹੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਪਰ ਗੰਭੀਰ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਅਸੀਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।
ਚਾਣਕਿਆ ਨੀਤੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਅਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਛੂਹਣਾ ਜਾਂ ਲੱਤ ਮਾਰਨਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਪ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਚਾਰੀਆ ਚਾਣਕਿਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਡੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ 'ਚ 'ਪੈਰ' ਦਾ ਸਪਰਸ਼ ਸਤਿਕਾਰ ਤੇ ਅਪਮਾਨ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਪੈਰ ਛੂਹ ਕੇ ਅਸੀਂ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਕੁਝ ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰ ਲਗਾਉਣਾ ਨਕਾਰਾਤਮਕਤਾ (Negativity) ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਅਗਨੀ (ਅੱਗ): ਹਿੰਦੂ ਧਰਮ 'ਚ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਘਰ ਦਾ ਚੁੱਲ੍ਹਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੂਜਾ ਦਾ ਦੀਵਾ, ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਛੂਹਣਾ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਉੱਪਰੋਂ ਗੁਜ਼ਰਨਾ ਘੋਰ ਅਪਮਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਧਿਆਤਮਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪੁੰਨ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ: ਆਚਾਰੀਆ ਚਾਣਕਿਆ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੈਰ ਲਗਾਉਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਬੌਧਿਕ ਪਤਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਣਜਾਣੇ 'ਚ ਅਜਿਹਾ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਮਾਫ਼ੀ ਮੰਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਗਊ ਮਾਤਾ (ਗਾਂ): ਭਾਰਤੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ 'ਚ ਗਾਂ ਨੂੰ 'ਮਾਤਾ' ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿਚ 33 ਕੋਟਿਨ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵਾਸ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗਾਂ ਨੂੰ ਲੱਤ ਮਾਰਨਾ ਜਾਂ ਪੈਰ ਨਾਲ ਛੂਹਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਦਰਿੱਦਰਤਾ ਲਿਆ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕੁਆਰੀ ਕੰਨਿਆ ਤੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ: ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਦਾ ਰੂਪ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਨਿਰਪਾਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰ ਲਗਾਉਣਾ ਸਾਖਿਆਤ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਨੂੰ ਨਾਰਾਜ਼ ਕਰਨ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਬੱਚਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਨੇਹ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦਾ ਭਾਵ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵੱਡੇ-ਬਜ਼ੁਰਗ: ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਵੱਡਿਆਂ ਨੂੰ ਪੈਰ ਲਗਾਉਣਾ ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਹੈ। ਚਾਣਕਿਆ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦੀ।
ਆਚਾਰੀਆ ਚਾਣਕਿਆ ਨੇ ਚਾਣਕਿਆ ਨੀਤੀ ਦੇ ਸੱਤਵੇਂ ਅਧਿਆਏ ਦੇ ਛੇਵੇਂ ਸ਼ਲੋਕ 'ਚ ਸਪੱਸ਼ਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਹੈ:
'अग्निं गुरुं ब्राह्मणं च गां कुमारीं च वृद्धकम्।
शिशुं च नैव स्प्रष्टव्यं पादाभ्यां कथंचन ॥'
ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਰਥ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਅਗਨੀ, ਗੁਰੂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਗਾਂ, ਕੁਮਾਰੀ ਕੰਨਿਆ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਪੈਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਛੂਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਡਿਸਕਲੇਮਰ: ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਗਏ ਉਪਾਅ/ਲਾਭ/ਸਲਾਹ ਅਤੇ ਬਿਆਨ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਹਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਇੱਥੇ ਇਸ ਲੇਖ ਫੀਚਰ ਵਿੱਚ ਲਿਖੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮਾਧਿਅਮਾਂ/ਜੋਤਸ਼ੀਆਂ/ਪੰਚਾਂਗ/ਪ੍ਰਵਚਨਾਂ/ਮਾਨਤਾਵਾਂ/ਧਰਮ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਪਾਠਕਾਂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਹੈ ਕਿ ਲੇਖ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਸੱਚ ਜਾਂ ਦਾਅਵਾ ਨਾ ਮੰਨਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਿਵੇਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ। ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਅਤੇ ਜਾਗਰਣ ਨਿਊ ਮੀਡੀਆ ਅੰਧਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹੈ।