ਕਿਸਾਨਾਂ ’ਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕਰਾਹੇ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਪੱਧਰੀਆਂ ਕਰਨ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਵਧਿਆ

* ਖੇਤ ਉੱਚੇ-ਨੀਵੇਂ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬਿਜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਸਮੇਂ ਆਉਂਦੀ ਸੀ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ * ਪੱਧਰੇ ਕੀਤੇ ਖੇਤ ਕਾਰਨ ਟੋਇਆਂ-ਟਿੱਬਿਆਂ ’ਚ ਫਿਜ਼ੂਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਬਚਤ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਰਲੀਭੰਨ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਕਲਾਨੌਰ : ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੱਟ ਰਹੇ ਪੱਧਰ ਤੋਂ ਚਿੰਤਤ ਸਰਕਾਰ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬੂੰਦ-ਬੂੰਦ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੋਮਿਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਖੇਤਾਂ ’ਚ ਅੰਡਰਗਰਾਊਂਡ ਪਾਈਪ ਲਾਈਨਾਂ ਪਾਉਣ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉੱਚੇ-ਨੀਵੇਂ ਖੇਤਾਂ ’ਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕਰਾਹੇ (ਲੇਜ਼ਰ ਵਾਲੀ ਮਸ਼ੀਨ) ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦਾ ਲੈਵਲ ਪੱਧਰਾ ਕਰਨ ਦਾ ਰੁਝਾਨ ਵਧਾਇਆ ਹੈ। ਖੇਤਾਂ ’ਚ ਪਾਣੀ ਦੀ ਫਿਜ਼ੂਲ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕਰਾਹੇ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦਾ ਲੈਵਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨ ਪਲਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਕਰਤਾਰ ਸਿੰਘ, ਮਨਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ, ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਤੇ ਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਖੇਤ ਉੱਚੇ-ਨੀਵੇਂ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਝੋਨੇ ਤੇ ਕਣਕ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਦੌਰਾਨ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ਸਮੇਂ ਵੱਡੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਸੀ। ਉੱਚੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇਣ ’ਚ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੂਰੀ ਮਾਤਰਾ ’ਚ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਾਰਨ ਉਸ ਥਾਂ ’ਤੇ ਫ਼ਸਲ ਦਾ ਝਾੜ ਵੀ ਘੱਟ ਨਿਕਲਦਾ ਸੀ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕਰਾਹੇ ਨਾਲ ਖੇਤ ਪੱਧਰੇ ਕਰ ਕੇ ਝੋਨੇ ਦੀ ਲੁਆਈ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਬਰਾਬਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਝੋਨਾ ਪੱਕਣ ਤੱਕ 25 ਫ਼ੀਸਦੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਬਚਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਹੜ੍ਹਾਂ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵਾਰ ਝੋਨੇ ਦੀ ਬਿਜਾਈ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕਰਾਹੇ ਨਾਲ ਪੱਧਰਾ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕਰਾਹੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਖੇਤ ’ਚ ਚਾਰ ਤੋਂ ਪੰਜ ਘੰਟੇ ਟਿਊਬਵੈੱਲ ਚਲਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕਰਾਹੇ ਨਾਲ ਖੇਤ ਪੱਧਰਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਦੋ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿਚ ਹੀ ਖੇਤ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡੂੰਘੇ ਟੋਇਆਂ-ਟਿੱਬਿਆਂ ’ਚ ਫਿਜ਼ੂਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੀ ਬਚਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਕੰਪਿਊਟਰ ਕਰਾਹਾ ਚਲਾ ਰਹੇ ਨੌਜਵਾਨ ਹਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਤੇ ਗੁਰਮੁਖ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਖੇਤ ਪੱਧਰੇ ਕਰਵਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕਰਾਹਾ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਚਾਂਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਖੇਤ ਦੇ ਲੈਵਲ ’ਚ 8 ਤੋਂ 10 ਸੈਂਟੀਮੀਟਰ ਦਾ ਫਰਕ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਪੱਧਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਡੇਢ ਤੋਂ ਢਾਈ ਘੰਟੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। 800 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟੇ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਨੂੰ ਪੱਧਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਸਾਨ ਜਸਕਰਨ ਸਿੰਘ ਭੰਗੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕਰਾਹਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕਰਾਹਾ ਮਾਰਨ ਲਈ ਤਰਲੇ ਕਰਨੇ ਪੈਂਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਵਾਰ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ’ਚ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕਰਾਹੇ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਡੀਜ਼ਲ ਮਹਿੰਗਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੁਰਾਣਾ ਰੇਟ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਵਾਰ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕਰਾਹੇ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦਾ ਲੈਵਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਫ਼ਸਰ ਠਾਕੁਰ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕਰਾਹੇ ਨਾਲ ਖੇਤਾਂ ’ਚ ਲੈਵਲ ਪੱਧਰਾ ਕਰਵਾਉਣ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਬਚਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਗੁਰਦਾਸਪੁਰ ’ਚ 250 ਦੇ ਕਰੀਬ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕਰਾਹੇ ਸਬਸਿਡੀ ’ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ, ਪਰ ਦੋ ਸਾਲ ਤੋਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕਰਾਹਿਆਂ ’ਤੇ ਸਬਸਿਡੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਫ਼ਸਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ’ਚ ਕਰੀਬ 1600 ਕੰਪਿਊਟਰ ਕਰਾਹੇ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦਾ ਲੈਵਲ ਪੱਧਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਿੱਥੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮਿਲਿਆ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਬਚ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਬਚਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।