ਚੁਕਾਈ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਮੋਗਾ ਦੀਆਂ ਮੰਡੀਆਂ ’ਚ ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਬੋਰੀਆਂ ਦੇ ਲੱਗੇ ਅੰਬਾਰ

ਵਕੀਲ ਮਹਿਰੋਂ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਮੋਗਾ: ਮੋਗਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਅਨਾਜ਼ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਕਣਕ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੰਡੀ ਵਿਚ ਕਣਕ ਦੀਆਂ ਬੋਰੀਆਂ ਦੀ ਲਿ਼ਫਟਿੰਗ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਸਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹਾਲਾਤ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਬਣਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੰਡੀਆਂ ਵਿਚ ਜਿੱਥੇ ਤੱਕ ਨਜ਼ਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਕਣਕ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਬੋਰਿਆਂ ਦੇ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਢੇਰ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਲਿਫ਼ਟਿੰਗ ਨਾ ਹੋਈ ਤਾਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਕਰਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਮੌਸਮ ਦੇ ਅਚਾਨਕ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਮੰਡੀ ਵਿਚ ਮੌਜੂਦ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈ। ਸਵੇਰੇ ਲਗਭਗ 11 ਵਜੇ ਤੱਕ ਅਸਮਾਨ ‘ਚ ਬੱਦਲ ਛਾਏ ਰਹੇ ਅਤੇ ਠੰਢੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਚੱਲਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਨੇੜਲੇ ਲੁਧਿਆਣਾ ’ਚ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਮੋਗਾ ਮੰਡੀ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਵਿਚ ਘਬਰਾਹਟ ਦਾ ਮਾਹੌਲ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਡਰ ਸਤਾਉਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਜੇ ਇੱਥੇ ਵੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਤਾਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਆਕਾਸ਼ ਹੇਠ ਪਈ ਕਣਕ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਮੰਡੀ ਵਿਚ ਤੋਲ ਕੇ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਕਣਕ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਪਰ ਸਰਕਾਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸਦੀ ਲਿਫਟਿੰਗ ਬਹੁਤ ਹੀ ਧੀਮੀ ਗਤੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਬੋਰਿਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਵਧਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਤ ਇਹ ਹਨ ਕਿ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿਚ ਖ਼ਰੀਦ ਤਾਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਮਾਲ ਨੂੰ ਗੋਦਾਮਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। 5.93 ਲੱਖ ਮੈਟਰਿਕ ਟਨ ਹੋਣ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ, ਭੁਗਤਾਨ ਜਾਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਦਾਅਵੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਸਾਗਰ ਸੇਤੀਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੋਮਵਾਰ ਸ਼ਾਮ ਤੱਕ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿਚ 5,93,881 ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ ਗੇਹੂੰ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਭੱਗ 1321 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੀ ਅਦਾਇਗੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਖ਼ਰੀਦ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪਨਗ੍ਰੇਨ ਵੱਲੋਂ 2,02,721 ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ, ਮਾਰਕਫੈੱਡ ਵੱਲੋਂ 1,53,465 ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ, ਪਨਸਪ ਵੱਲੋਂ 1,31,237 ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ, ਵੇਅਰਹਾਊਸ ਵੱਲੋਂ 93,729 ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ 151 ਮੀਟਰਿਕ ਟਨ ਕਣਕ ਨੂੰ ਖ਼ਰੀਦਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨੇ ਵਧਾਈ ਮੁਸ਼ਕਲ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਮਾਲ ਚੁੱਕਣ ਲਈ ਨਾ ਤਾਂ ਕਾਫ਼ੀ ਮਜ਼ਦੂਰ ਉਪਲੱਬਧ ਹਨ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਗੱਡੀਆਂ ਤੇ ਟਰਾਲੀਆਂ। ਕਈ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਸੜਕਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਗੇਹੂੰ ਦੇ ਬੋਰੇ ਪਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਹਾਲਾਤ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਆੜ੍ਹਤੀਆਂ ਦੇ ਮੁਤਾਬਕ ਮਾਲ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਡੀਆਂ ਕਈ ਵਾਰ ਦੋ-ਦੋ ਦਿਨ ਤੱਕ ਵੇਅਰਹਾਊਸਾਂ ਅਤੇ ਗੋਦਾਮਾਂ ਦੇ ਬਾਹਰ ਖੜ੍ਹੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮਾਲ ਉਤਾਰਣ ਲਈ ਕਰਮਚਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਕ ਪਾਸੇ ਮੰਡੀਆਂ ਵਿਚ ਢੇਰ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਬਾਹਰੀ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਘੱਟ ਆਮਦ ਦਾ ਅਸਰ ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਸਾਲਾਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਇਸ ਵਾਰ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮੰਡੀ ਦੇ ਕੰਮ ‘ਤੇ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਟਰੱਕ ਮੰਡੀ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਰਨ ਵਿਚ ਦੇਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗੋਦਾਮਾਂ ਵਿਚ ਮਾਲ ਉਤਾਰਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵੀ ਸੁਸਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਆੜ੍ਹਤੀਆ ਰਾਜਿੰਦਰ ਜੈਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਜਲਦੀ ਹੱਲ ਨਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਹਾਲਾਤ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਗੜ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਤੋਂ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਕਿ ਤੁਰੰਤ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕਰਕੇ ਗੇਹੂੰ ਦੀ ਉਠਾਣ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇ।