‘ਅਵਾਰਾ ਖ਼ਤਰੇ’ ਸਬੰਧੀ 15 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਅਲਟੀਮੇਟਮ ਖ਼ਤਮ, ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ’ਚ ਕਿਤੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ ‘ਡਾਗ ਸ਼ੇਲਟਰ’ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ

ਜਤਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਭੰਵਰਾ, ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ : ਅਵਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਸਖ਼ਤ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਥਾਨਕ ਸਰਕਾਰਾਂ ਮੰਤਰੀ ਸੰਜੀਵ ਅਰੋੜਾ ਨੇ 31 ਜਨਵਰੀ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਰਾਜ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ 15 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਡੌਗ ਸ਼ੇਲਟਰ ਲਈ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ। ਇਹ ਹੁਕਮ ਮੁਕਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ’ਚ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਨਗਰ ਕੌਂਸਲਾਂ: ਮੁਕਤਸਰ, ਮਲੋਟ ਅਤੇ ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ’ਚ ਵੀ ਆਸਰਾ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਆਸਰਾ ਸਥਾਨ ਤਿੰਨਾਂ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ’ਚ ਬਣਾਏ ਜਾਣਗੇ ਜਾਂ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ ਤੇ। ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ’ਚ 2,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਵਾਰਾ ਕੁੱਤੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਤੰਕ ਇੰਨਾ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਗਏ ਹਨ। ਨਵੇਂ ਸਾਲ ਦੇ ਜਨਵਰੀ ਮਹੀਨੇ ’ਚ 1351 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੇ ਕੱਟਿਆ ਹੈ। ਫਰਵਰੀ ’ਚ 700 ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਲੋਕ ਇਸ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਾਲ 2025 ’ਚ ਕੁੱਲ 12,402 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੇ ਕੱਟਿਆ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਔਸਤਨ 20 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਵਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੇ ਕੱਟਿਆ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ’ਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਕੁੱਤਿਆਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਆਵਾਰਾ ਕੁੱਤੇ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ’ਚ ਨਹੀਂ ਕੋਈ ਅਸਰ ਮੁਕਤਸਰ, ਗਿੱਦੜਬਾਹਾ ਅਤੇ ਮਲੋਟ ਦੀਆਂ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਲਗਭਗ 2,000 ਅਵਾਰਾ ਕੁੱਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹਨ। ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਚਾਰ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਨਸਬੰਦੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ’ਚ ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਗੋਨਿਆਣਾ ਰੋਡ, ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਚੌਕ, ਜਲਾਲਾਬਾਦ ਰੋਡ, ਆਦਰਸ਼ ਨਗਰ, ਮਾਡਲ ਟਾਊਨ, ਕੋਟਕਪੂਰਾ ਰੋਡ, ਰੇਲਵੇ ਰੋਡ, ਬੁੱਢਾ ਗੁੱਜਰ ਰੋਡ, ਮੇਨ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਸਦਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅਵਾਰਾ ਕੁੱਤੇ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਵਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਬਾਰੇ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਸਖ਼ਤ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਦਾ ਮੁਕਤਸਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਤੇ ਕੋਈ ਅਸਰ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਦੀ ਜਾਨ ਦੀ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੇ ਔਰਤ ਨੂੰ ਕੁਚਲਿਆ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਦੀ 10 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਸਵੇਰੇ ਕਰੀਬ 7:20 ਵਜੇ ਰੀਤਾ ਰਾਣੀ ਪਤਨੀ ਅਮਨਦੀਪ ਨੂੰ ਮਲੋਟ ਦੇ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਰੋਡ ਤੇ ਅਵਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਨੇ ਸਿਰ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਵੱਢ ਲਿਆ। ਉਹ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਗਈ। ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸਿਵਲ ਹਸਪਤਾਲ ਮਲੋਟ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਮੁੱਢਲੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਸਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਚਾਰ ਟਾਂਕੇ ਲੱਗੇ। ਫਿਰ ਉਸਨੂੰ ਏਮਜ਼, ਬਠਿੰਡਾ ਰੈਫਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਕੇਸਾਂ ’ਚ ਚਾਰ ਗੁਣਾ ਹੋਇਆ ਵਾਧਾ 2021 ਤੱਕ, ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ ਆਵਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦੇ 3,000 ਮਾਮਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ’ਚ ਸਥਿਤੀ ਸਾਲਾਨਾ 12,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਮਾਮਲਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਆਵਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਾਮਲੇ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਧ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਐਂਟੀ-ਰੇਬੀਜ਼ ਦਵਾਈ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਸਟਾਕ ਹੈ : ਡਾ. ਹਰਕੀਰਤਨ ਸਿੰਘ ਨੈਸ਼ਨਲ ਰੇਬੀਜ਼ ਕੰਟਰੋਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਨੋਡਲ ਅਫ਼ਸਰ ਡਾ. ਹਰਕੀਰਤਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵੱਧ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਕੋਲ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਕਾਫ਼ੀ ਸਟਾਕ ਹੈ। ਲੋੜ ਪੈਣ ’ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਮੰਗਵਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਪਲਾਈ ’ਚ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ : ਈਓ ਮੁਕਤਸਰ ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਕਾਰਜ ਸਾਧਕ ਅਫ਼ਸਰ ਵਰੁਣ ਸਹੋਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਫਿਲਹਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਨਹੀਂ ਦੇਖੀ, ਪਰ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਹੁਕਮਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਮਲੋਟ ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਦੇ ਈਓ ਮੰਗਤ ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਅਜੇ ਸ਼ੇਲਟਰ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇਖਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੇਲਟਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਬਣਾਏ ਜਾਣਗੇ ਜਾਂ ਸਾਰੇ ਨਗਰ ਕੌਂਸਲ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ। ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਆਵਾਰਾ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕੱਟਣ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 2021 - 2,958 2022 - 3,684 2023 - 4,856 2024 - 5,521 2025 - 12,402 2026 - 2000 (ਲਗਭਗ) ਸਾਲ 2025 ’ਚ ਕਿਸ ਮਹੀਨੇ ਕਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਮਹੀਨਾ - ਕਿੰਨੇ ਕੱਟੇ ਗਏ ਸਨ ਜਨਵਰੀ - 809 ਫਰਵਰੀ-698 ਮਾਰਚ - 787 ਅਪ੍ਰੈਲ - 776 ਮਈ - 861 ਜੂਨ - 949 ਜੁਲਾਈ - 1525 ਅਗਸਤ - 1296 ਸਤੰਬਰ -1216 ਅਕਤੂਬਰ - 1193 ਨਵੰਬਰ - 1126 ਦਸੰਬਰ - 1166