ਚੂਹਿਆਂ ਦੀ ਦਹਿਸ਼ਤ ਤੋਂ ਮਿਲੇਗਾ ਛੁਟਕਾਰਾ: ਪ੍ਰਜਣਨ ਰੋਕਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ 'ਈਕੋ-ਫ੍ਰੈਂਡਲੀ' ਚਾਰਾ, ਮਿਲਿਆ ਪੇਟੈਂਟ
ਨੈਨੋਪਾਰਟੀਕਲ-ਬੇਸਡ ਫਾਰਮੂਲੇਸ਼ਨ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਗਰਭਨਿਰੋਧਕ ਕੰਪਾਊਂਡ ਦੀ ਲੁੜੀਂਦੀ ਡੋਜ਼ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ’ਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਘਟਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਨ-ਟਾਰਗੇਟ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰਾ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਲੁੜੀਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਦੇ ਈਕੋ-ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰੀ ਤੇ ਅਰਧ-ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
Publish Date: Sun, 04 Jan 2026 11:00 AM (IST)
Updated Date: Sun, 04 Jan 2026 11:06 AM (IST)
ਜਾਗਰਣ ਸੰਵਾਦਦਾਤਾ, ਲੁਧਿਆਣਾ : ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਜਣਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪੰਜਾਬ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਕ ਈਕੋ-ਫ੍ਰੈਂਡਲੀ ਚਾਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਈਕੋ-ਫ੍ਰੈਂਡਲੀ ਗਰਭਨਿਰੋਧਕ ਚਾਰਾ ਕਿਹਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰਾ ਚੂਹਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਜਣਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਮੱਠਾ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ’ਚ ਵਾਧਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਚਾਰਾ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੂਹੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਘੱਟ ਬੱਚੇ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਰੇਡੀ-ਟੂ-ਯੂਜ਼ ਫੂਡ ਚਾਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ’ਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਤੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਨੂੰ ਇਸ ਲਈ ਪੇਟੈਂਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਇਹ ਪੇਟੈਂਟ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਜੂਲਾਜਿਸਟ ਡਾ. ਨੀਨਾ ਸਿੰਗਲਾ ਤੇ ਰਿਸਰਚ ਕੋ-ਆਰਡੀਨੇਟਰ ਡਿੰਪਲ ਮੰਡਲਾ, ਡਾ. ਅਨੂੰ ਕਾਲੀਆ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਡਾ. ਨੀਨਾ ਸਿੰਗਲਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਚਾਰੇ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪੇਟੈਂਟਿਡ ਨਵੀਨਤਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਚੂਹਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਜਣਨ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਨੈਨੋਪਾਰਟੀਕਲ ਲੈਅ ’ਚ ਕੁਇਨੈਸਟ੍ਰੋਲ ਦਾ ਉਪਯੋਗ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨੈਨੋਪਾਰਟੀਕਲ-ਬੇਸਡ ਫਾਰਮੂਲੇਸ਼ਨ ਸਿੰਥੈਟਿਕ ਗਰਭਨਿਰੋਧਕ ਕੰਪਾਊਂਡ ਦੀ ਲੁੜੀਂਦੀ ਡੋਜ਼ ਨੂੰ ਘਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ’ਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਘਟਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾਨ-ਟਾਰਗੇਟ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਧਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਚਾਰਾ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਲੁੜੀਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਖੇਤੀ ਦੇ ਈਕੋ-ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰੀ ਤੇ ਅਰਧ-ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ’ਚ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇਕ ਮਨੁੱਖੀ, ਕੁਸ਼ਲ ਤੇ ਟਿਕਾਊ ਬਦਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਪਰੰਪਰਾਗਤ ਤਰੀਕੇ ਮੁਤਾਬਕ ਜਦੋਂ ਚੂਹਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਦਵਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਕੁਝ ਚੂਹੇ ਹੀ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਧਣ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਰੋਕੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਪੇਟੈਂਟਿਡ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਵਪਾਰੀਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵੀ ਉੱਜਵਲ ਹਨ।