ਆਸਥਾ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ’ਚ ਸਥਿਤ ਮਾਤਾ ਭੱਦਰਕਾਲੀ ਮੰਦਿਰ

- ਇਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮਨੋਕਾਮਨਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪੂਰੀਆਂ - ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਹਿਮਾਚਲ, ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਗੁਰਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਪੰਜਾਬੀ ਜਾਗਰਣ ਕਪੂਰਥਲਾ : ਮਾਤਾ ਭੱਦਰਕਾਲੀ ਜੀ ਦਾ 79ਵਾਂ ਸਾਲਾਨਾ ਮੇਲਾ 12 ਤੇ 13 ਮਈ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਥਾਨਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੇ ਸ਼ੇਖੂਪੁਰ ਵਿਚ ਮਾਤਾ ਭੱਦਰਕਾਲੀ ਮੰਦਿਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਆਸਥਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। 1947 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਸ਼ੇਖੂਪੁਰ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਸਥਿਤ ਭੱਦਰਕਾਲੀ ਮੰਦਿਰ ਵਿਚ ਝੰਡਾ ਲਹਿਰਾਉਣ ਤੇ ਮਾਂ ਦੇਵੀ ਦਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਲੈਣ ਲਈ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। 1947 ਵਿਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਵੰਡ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਮੇਲਾ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੇ ਸ਼ੇਖੂਪੁਰ ਵਿਚ ਇਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਮੰਦਿਰ ਵਿਚ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਹੁਣ ਇਕ ਵੱਡਾ ਮੰਦਿਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਰ ਮੰਗਲਵਾਰ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਇਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਸਾਲ, ਪੰਜਾਬ, ਹਰਿਆਣਾ, ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਰਾਜਸਥਾਨ ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਦੋ ਦਿਨਾ ਮੇਲੇ ਵਿਚ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜਲੀ ਦੇਣ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮੰਦਰ 13 ਫੱਗਣ, 1855 ਨੂੰ ਠਾਕੁਰ ਦਾਸ ਮਹਿਰਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਮੂਰਤੀ ਪੰਡਿਤ ਧਨੀ ਰਾਮ ਜੀ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਦੋਂ ਤੋਂ, ਮਹਾਮਾਈ ਭਦਰਕਾਲੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਹਾੜੇ ਨੂੰ ਹਵਨ (ਅਗਨੀ ਬਲੀ) ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਦਿਰ ਵਿਚ ਮਾਤਾ ਭੱਦਰਕਾਲੀ, ਬਜਰੰਗ ਬਲੀ, ਭੈਰੋਂ ਜੀ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ, ਸੰਤੋਸ਼ੀ ਮਾਤਾ, ਭਗਵਾਨ ਗਣੇਸ਼ ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਬੰਧਕ ਕਮੇਟੀ ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਹਰ ਸਾਲ ਇਕ ਵੱਡਾ ਮੇਲਾ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮੇਲਾ ਦੋ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਦਿਰ ਦਾ ਇਕ ਹੋਰ ਦਿਲਚਸਪ ਇਤਿਹਾਸ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਇਕ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਇਕ ਹਿੰਦੂ ਸਿਪਾਹੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਮੰਦਿਰ ਵਿਚ ਘੰਟੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਸਿਪਾਹੀ ਇਹ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਮਾਤਾ ਭੱਦਰਕਾਲੀ ਨੇ ਸਿਪਾਹੀ ਨੂੰ ਸੁਪਨੇ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੇ ਸ਼ੇਖੂਪੁਰ ਪਿੰਡ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਉਸਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ੇਖੂਪੁਰ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਕਪੂਰਥਲਾ, ਪੰਜਾਬ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਿਪਾਹੀ ਨੇ ਸ਼ੇਖੂਪੁਰ ਦੇ ਮਾਤਾ ਭੱਦਰਕਾਲੀ ਮੰਦਿਰ ਵਿਚ ਘੰਟੀ ਭੇਟ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਦੁਰਗਾ ਮੰਡਲ ਮੰਦਰ ਮਾਤਾ ਭੱਦਰਕਾਲੀ ਵੈੱਲਫੇਅਰ ਸੋਸਾਇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰਸ਼ੋਤਮ ਪਾਸੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਦਿਲਚਸਪ ਇਤਿਹਾਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਲਾਕੇ ਦੀ ਮੰਦਿਰ ਵਿਚ ਆਸਥਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਦੀ ਗਈ ਤੇ ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਝੰਡੇ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਦਿਰ ਛੋਟਾ ਸੀ ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਵੱਡਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਾਗਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਮਾਗਮਾਂ ਤੇ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਲਈ ਇਕ ਕਮੇਟੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਗਠਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, 1947 ਵਿਚ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਭੱਦਰਕਾਲੀ ਮੰਦਰ ਸ਼ੇਖੂਪੁਰ ਵਿਚ ਇੱਕ ਮੇਲਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੀਰਾ ਲਾਲ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਮੇਲਾ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਮੁਖੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿਚ ਮਾਤਾ ਭੱਦਰਕਾਲੀ ਵੈੱਲਫੇਅਰ ਸੋਸਾਇਟੀ ਸ਼ੇਖੂਪੁਰ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀ ਦੁਰਗਾ ਮੰਡਲ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰਸ਼ੋਤਮ ਪਾਸੀ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਮੰਦਿਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੰਦਰ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਪ੍ਰਸ਼ੋਤਮ ਪਾਸੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਮੰਦਰ 200 ਸਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ ਤੇ ਮਾਤਾ ਭੱਦਰਕਾਲੀ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਮੇਲਾ ਇਥੇ 79 ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਹਰ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ ਲੋਧੀ ਰੋਡ ਤੇ ਸਥਿਤ ਸ਼ੇਖੂਪੁਰ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮਾਤਾ ਭੱਦਰਕਾਲੀ ਮੰਦਿਰ ਵਿਚ ਹਰ ਵਰਗ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਤਾ ਭੱਦਰਕਾਲੀ ਇਕ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਂਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਦੌਰਾਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦੈਂਤ ਰਕਤਬੀਜ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਿਥੇ ਵੀ ਜ਼ਖਮੀ ਰਕਤਬੀਜ ਦਾ ਖੂਨ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗਦਾ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਸੈਂਕੜੇ ਰਕਤਬੀਜ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੀੜ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਆਪਣੀ ਇਕ ਜਟਾ ਨੂੰ ਇਕ ਪੱਥਰ ਤੇ ਮਾਰਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਭੱਦਰਕਾਲੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਇਸ ਨਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੇ ਦੈਂਤਾਂ ਤੇ ਰਕਤਬੀਜ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸਦੇ ਖੂਨ ਨੂੰ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੈਂਤਾਂ ਤੇ ਰਕਤਬੀਜ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ, ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਮਾਂ ਭੱਦਰਕਾਲੀ ਦਾ ਨਾਮ ਰਕਤਦੰਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।