ਭਾਰਤੀ ਨੋਟਾਂ 'ਤੇ ਛਪੀਆਂ ਇਹ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹਨ ਬੇਹੱਦ ਖ਼ਾਸ, ਜਾਣੋ ₹10 ਤੋਂ ₹500 ਤੱਕ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਦਾ ਦਿਲਚਸਪ ਇਤਿਹਾਸ

ਲਾਈਫਸਟਾਈਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਲਈ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਗੌਰ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਕਰੰਸੀ ਦੇ ਹਰ ਨਵੇਂ ਨੋਟ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਤਸਵੀਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਝਲਕ ਹੈ। ਹਾਂ, ਗਾਂਧੀ ਜੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਨੋਟ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਛਪੀਆਂ ਇਹ World Heritage Sites (ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤੀ ਸਥਾਨ) ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਸਾਡਾ ਦੇਸ਼ ਕਿੰਨਾ ਮਹਾਨ ਹੈ।

₹10 ਦਾ ਨੋਟ

ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਨੋਟ, ਯਾਨੀ 10 ਰੁਪਏ ਦੇ 'ਚਾਕਲੇਟ ਬ੍ਰਾਊਨ' ਰੰਗ ਦੇ ਨੋਟ 'ਤੇ 'ਕੋਣਾਰਕ ਸੂਰਜ ਮੰਦਰ' ਦਾ ਪਹੀਆ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਓਡੀਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਹ ਮੰਦਰ 13ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਨਮੂਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਹੀਆ 'ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਤੀ' ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਾਸਤੂਕਲਾ ਕਿੰਨੀ ਮਹਾਨ ਸੀ।

₹20 ਦਾ ਨੋਟ

ਹਰੇ-ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ 20 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ 'ਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ 'ਐਲੋਰਾ ਗੁਫਾਵਾਂ' ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਹੈ। ਇਹ ਗੁਫਾਵਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਹਿੰਦੂ, ਬੌਧ ਅਤੇ ਜੈਨ ਧਰਮ ਦੇ ਮੰਦਰ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਹ ਨੋਟ ਭਾਰਤ ਦੀ ਧਾਰਮਿਕ ਏਕਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਲਾ ਦੀ ਬਿਹਤਰੀਨ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ।

₹50 ਦਾ ਨੋਟ

ਹਲਕੇ ਨੀਲੇ ਰੰਗ ਦੇ 50 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ 'ਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ 'ਹੰਪੀ ਦੇ ਰਥ' ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਹੈ। ਹੰਪੀ ਕਦੇ ਵਿਜੈਨਗਰ ਸਾਮਰਾਜ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਇਹ ਤਸਵੀਰ ਸਾਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਉਸ ਸੁਨਹਿਰੀ ਦੌਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦੀ ਹੈ।

₹100 ਦਾ ਨੋਟ

ਜਾਮਣੀ ਰੰਗ ਦੇ ਇਸ ਨੋਟ 'ਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ 'ਰਾਣੀ ਦੀ ਵਾਵ' ਛਪੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਬਾਉਲੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਾਣੀ ਉਦੈਮਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਉਲਟੇ ਮੰਦਰ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਸਾਡੀ ਪੁਰਾਣੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਯੂਨੈਸਕੋ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਰਾਸਤ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

₹200 ਦਾ ਨੋਟ

ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦਾ ਇਹ ਨੋਟ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ 'ਤੇ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ 'ਸਾਂਚੀ ਸਤੂਪ' ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਮਰਾਟ ਅਸ਼ੋਕ ਨੇ ਬਣਵਾਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਪੱਥਰ ਦੇ ਢਾਂਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ ਅਤੇ ਬੌਧ ਧਰਮ ਦੀ ਕਲਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਅਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।

₹500 ਦਾ ਨੋਟ

ਹੁਣ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਨੋਟ 'ਤੇ। ਸਲੇਟੀ (Stone Grey) ਰੰਗ ਦੇ 500 ਰੁਪਏ ਦੇ ਨੋਟ 'ਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦਾ 'ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹਾ' ਬਣਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਤਿਰੰਗਾ ਲਹਿਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹਾ ਸਾਡੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਹਰ ਸਾਲ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਿਵਸ 'ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੱਥੋਂ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਨੋਟ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਇਹ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੱਸਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਕਸ਼ਮੀਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਕੰਨਿਆਕੁਮਾਰੀ ਤੱਕ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਉੱਤਰ-ਪੂਰਬ ਤੱਕ ਕਿੰਨਾ ਅਨਮੋਲ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ।