ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਈਟੀ ਨਿਯਮਾਂ, 2021 ਵਿੱਚ ਸੋਧਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਚੋਲਿਆਂ 'ਤੇ ਨਿਯਮਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾਏਗਾ।

ਡਿਜੀਟਲ ਡੈਸਕ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ (ਵਿਚੋਲੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਮੀਡੀਆ ਨੈਤਿਕਤਾ ਕੋਡ) ਨਿਯਮਾਂ, 2021 ਵਿੱਚ ਸੋਧਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦੇ ਤਹਿਤ, ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਔਨਲਾਈਨ ਸਮੱਗਰੀ ਸੰਬੰਧੀ ਨਿਯਮਕ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਖੁਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਸਥਾਪਿਤ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ
ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸੋਧਾਂ ਬਾਰੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ ਤੋਂ ਫੀਡਬੈਕ ਮੰਗਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ 14 ਅਪ੍ਰੈਲ, 2026 ਦੀ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸੋਧਾਂ ਆਈਟੀ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਭਾਗ III ਦੀ ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਲਿਆਂ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣ ਨੂੰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਅਜਿਹੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੋਸਟ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ - ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਜੋ ਰਜਿਸਟਰਡ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀ ਹਨ?
ਇਹ ਕਦਮ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖ਼ਬਰਾਂ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਡਿਜੀਟਲ ਮੀਡੀਆ ਨੈਤਿਕਤਾ ਨੂੰ ਨਿਯੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰੈਗੂਲੇਟਰੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਖਰੜੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਅਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਸਮੱਗਰੀ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੀਆਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਿਚੋਲੇ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਰੋਤਾਂ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੋਸਟ, ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ, ਅਪਲੋਡ, ਸੋਧਿਆ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ, ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ, ਸਟੋਰ, ਅਪਡੇਟ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਸਾਂਝਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਖੁਦ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਖਰੜੇ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੀ ਹੈ?
ਭਾਗ II ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ 3(4) ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਆਦੇਸ਼ ਦੇਵੇਗਾ ਕਿ ਵਿਚੋਲਿਆਂ ਨੂੰ, ਸੂਚਨਾ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਐਕਟ ਦੀ ਧਾਰਾ 79 ਦੇ ਤਹਿਤ ਆਪਣੀਆਂ 'ਢੁੱਕਵੀਂ ਮਿਹਨਤ' ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਜਾਰੀ ਸਪਸ਼ਟੀਕਰਨ, ਸਲਾਹਾਂ, ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ, SOPs ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਖਰੜਾ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਨਿਯਮ 3(1)(g) ਅਤੇ 3(1)(h) ਦੇ ਅਧੀਨ ਡੇਟਾ ਸੰਭਾਲ ਸੰਬੰਧੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਰਹਿਣਗੀਆਂ, ਹੋਰ ਲਾਗੂ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਦੇ ਤਹਿਤ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ।
ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ
ਇਹ ਖਰੜਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਧੀਨ ਗਠਿਤ ਅੰਤਰ-ਵਿਭਾਗੀ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾ ਕੇ ਨਿਯਮ 14 ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਕਮੇਟੀ ਨੂੰ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਮੱਗਰੀ ਵਿਰੁੱਧ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸ਼ਿਕਾਇਤਾਂ 'ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਸਗੋਂ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੁਆਰਾ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਭੇਜੇ ਗਏ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਅਧਿਕਾਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਡਿਜੀਟਲ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਨਿਯਮਨ ਸੰਬੰਧੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।